در سال ۲۰۲۳، ارزش فناوری هوش مصنوعی در بازار خردهفروشی به افزایش خود ادامه داد و با جهش ۲۹درصدی نسبت به سال قبل، به ۷٫۱ میلیارد دلار رسید. خردهفروشان محصولات زیبایی نیز بهنوبه خود و با شیوههای مختلف، از محیطهای مجازی برای امتحانکردن محصولات آرایشی تا طراحی رباتهایی که کارشناس زیباییاند، به استقبال از این فناوری رفتهاند. به نظر هم نمیرسد که استفاده از سویههای گوناگون این فناوری در صنعت خردهفروشی به این زودی متوقف شود. طبق گزارش «CHI Software»، ۶۰درصد از خردهفروشیها تصمیم دارند که در سال جدید، استفاده از فناوری هوش مصنوعی را آغاز کنند. ۵۹درصد از این خردهفروشیها این کار را برای بهبود تجربه مشتری، ۴۹درصد برای افزایش بهرهوری شرکت و ۴۴درصد هم برای کاهش هزینهها و افزایش سود انجام میدهند.
ادغام سریع فناوریهای هوش مصنوعی در عملیات خردهفروشیها نوعی ذهنیت «پذیرش یا شکست» پدید آورده است و عدهای استدلال میکنند که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی تنها راه باقیماندن در این بازار است. یکی از نمایندگان شرکت کانادایی دیزی اینتلیجنس که راهحلهای هوش مصنوعی ارائه میدهد، میگوید: «برای ادامه رقابت در محیط پیچیده، چالشبرانگیز و در حال تغییر بازار خردهفروشی امروز، استفاده از این فناوریها دیگر موضوعی اختیاری نیست و برای بقای طولانیمدت ضروری محسوب میشود.»
ممکن است به نظر برسد که همه برندهای بزرگ صنعت زیبایی از فناوری هوش مصنوعی استفاده میکنند، ولی واقعیت این است که بعضی از آنها استفاده آزمایشی از ابزارهای هوش مصنوعی را بهتازگی آغاز کردهاند. شرکت انگلیسی بوتس، غول محصولات بهداشتی و لوازم آرایشی، یکی از نامهای آشنایی است که اخیرا تصمیم گرفته است که برای بخش خردهفروشی خود از چتبات هوش مصنوعی استفاده کند و آن را در اختیار کاربران وبسایت خود بگذارد. در حال حاضر، این چتبات مرحله آزمایشی را پشت سر میگذارد و قرار است در سال ۲۰۲۴ توسعه پیدا کند. این چتبات میتواند بر اساس نیازها و خواستههای کاربر، محصولات زیبایی مناسب را به او پیشنهاد بدهد. مدیران بوتس معتقدند که راهاندازی این چتبات میتواند به افزایش فروش آنلاینشان کمک کند. این سرویس در چارچوب همکاری بوتس با مایکروسافت که از ۲۰۱۹ آغاز شده، و با تکیه بر چتجیپیتی ارائه خواهد شد.
تخمین زده میشود که در سال ۲۰۲۳، خردهفروشان بیش از ۷ میلیارد دلار در ابزارهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کردهاند و انتظار میرود که این رقم تا سال ۲۰۲۸ به ۲۹٫۴۵ میلیارد دلار برسد.
شرکت سوپردراگ که بزرگترین رقیب بوتس در انگلیس محسوب میشود، دست به آزمایش قابلیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای تجربه مصرفکنندگان محصولات زیبایی زده است. این خردهفروش محصولات زیبایی در سال ۲۰۱۷، یک چتبات هوش مصنوعی بهنام «Bella» معرفی کرد که برای آشنایی مشتریان با مجموعه کوچکی از محصولات این شرکت طراحی شده بود. در حال حاضر، شرکت سوپردراگ از چتباتی در وبسایت خود استفاده میکند که شرکتی به نام «فیوچر ایآی» طراحی کرده است و مشتریان میتوانند با آن صحبت کنند و پاسخ پرسشهایشان را بگیرند.
سوپردراگ از «Skin Advisor Technology» یا «فناوری مشاوره پوست» هم استفاده میکند که آن را یک پلتفرم هوش مصنوعی به نام «Revieve» طراحی کرده است. فناوری مشاوره پوست ترکیبی از فناوری بینایی کامپیوتری و معاینه پوست است که بیش از ۱۲۰ معیار مختلف از چهره کاربر را تحلیل میکند و اطلاعاتی را درمورد محصولاتی که بیشترین مطابقت را با نوع پوست کاربر دارند، ارائه میدهد. بهگزارش سوپردراگ، بهکارگیری این فناوری میانگین ارزش هر سفارش را ۲۰درصد افزایش داده است.
رفتار مصرفکنندگان در مواجهه به هوش مصنوعی
مزیتهایی که فناوری هوش مصنوعی برای خردهفروشان دارد تقریبا واضح است، ولی میتون پرسید که این خدمات اضافی چه مقدار ارزش برای مصرفکنندگان ایجاد میکند؟ در فصل تعطیلات، ۵۲درصد از ۱۰۰۰ نفری که در یک نظرسنجی شرکت کردند گفتند که بهواسطه تجربه خرید خوشایندتری که بهکمک هوش مصنوعی داشتهاند، قصد دارند هدیههای بیشتری بخرند. ۷۶درصد از شرکتکنندگان هم گفتند که امسال انتظار دارند خریدهای کمتری را پس بفرستند، زیرا در هنگام تصمیمگیری برای خرید، از هوش مصنوعی کمک گرفتهاند. شش نفر از هر ده نفر نیز گفتند که برای خرید تعطیلات، دیگر حتی احساس اضطراب نمیکنند، زیرا هوش مصنوعی کمکشان میکند که در هنگام تصمیمگیری برای خرید، انتخابهای مطمئنتری داشته باشند.
بااینهمه، بعضی از مصرفکنندگان ترجیح میدهند که در هنگام خرید برای فصل تعطیلات، از کمک هوش مصنوعی استفاده نکنند. طبق نظرسنجی شرکت نرمافزاری استوریبلاک، ۸۵درصد از ۱۰۰۰ نفری که در این نظرسنجی شرکت کردهاند گفتهاند که در هنگام تصمیمگیری برای خرید، علاقهای به استفاده از کمک هوش مصنوعی ندارند. سه نفر از هر پنج نفر هم گفتهاند که اگر محصولی از طریق ابزارهای هوش مصنوعی به آنها پیشنهاد شود، تمایلشان به خرید آن محصول افزایش نخواهد یافت. یک نفر از هر پنج نفر نیز گفتهاند که پیشنهادهای هوش مصنوعی باعث میشود تمایلشان به خرید محصولات پیشنهادی کمتر شود.
ممکن است به نظر برسد که همه برندهای بزرگ صنعت زیبایی از فناوری هوش مصنوعی استفاده میکنند، ولی واقعیت این است که بعضی از آنها استفاده آزمایشی از ابزارهای هوش مصنوعی را بهتازگی آغاز کردهاند.
پس میتوان گفت که میزان تمایل مصرفکنندگان به پذیرش هوش مصنوعی بسیار متفاوت است، اما تحلیل «Salesforce» از فروش در فصل تعطیلات نشان میدهد که در ۱۹۴ میلیارد دلار از فروش آنلاین جهانی در ماههای نوامبر و دسامبر، فناوری هوش مصنوعی تأثیر داشته است. فقط در هفته بعد از تعطیلات شکرگزاری که در طول آن فروشگاههای آنلاین محصولاتشان را با تخفیفهای قابلتوجه عرضه میکنند، هوش مصنوعی در ۵٫۱ میلیاد دلار از فروش آنلاین مؤثر بوده است.
آمار و ارقام اینچنینی نظر کسانی را تأیید میکند که استفاده از هوش مصنوعی را انقلابی ضروری برای خردهفروشان میدانند. ریچارد کستنبام، یکی از بنیانگذاران شرکت سرمایهگذاری «تراینگل کپیتال»، میگوید: «دادهها دروغ نمیگویند. پذیرش فناوریهای جدید صنعت خردهفروشی را دگرگون کرده است. استفاده از این فناوریها سازوکار خردهفروشیها را بهبود میبخشد و آنها را کارآمدتر و سودآورتر میکند. درست است که بهکارگیری فناوریهای جدید میتواند دلهرهآور و چالشبرانگیز باشد، ولی برای حفظ رقابتپذیری در فضای کنونی، استفاده از این فناوریها امری ضروری است.»
تخمین زده میشود که در سال ۲۰۲۳، خردهفروشان بیش از ۷ میلیارد دلار در ابزارهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کردهاند و انتظار میرود که این رقم تا سال ۲۰۲۸ به ۲۹٫۴۵ میلیارد دلار برسد. اگرچه بعضی از خردهفروشان در پذیرش فناوریهای جدید کندتر از بقیه عمل کردهاند، ولی بدیهی است که خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند برای بازار خردهفروشی ارزش خلق کند و این روند، صرفنظر از ترجیحات بعضی از مصرفکنندگان، در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
