قاچاق گسترده و تخصیص قطرهچکانی ارز، صنعت لوازم آرایشی و بهداشتی ایران را در آستانه بحرانی تازه قرار داده است. از یک سو، ورود بیمهار کالاهای قاچاق به بازار داخلی، فضای رقابت را برای تولیدکنندگان رسمی تنگتر کرده و از سوی دیگر، تخصیص ارز در فواصل پنج تا ششماهه و بهصورت نامنظم، مسیر تأمین مواد اولیه و اقلام بستهبندی را مختل کرده است. میثم نصیری، مدیرعامل لابراتوار دکتر اخوی، در گفتوگو با «خانومی بیزنس» هشدار داد: «با ادامه این روند، شرکتهای کوچک و متوسط همین زمستان از بازار حذف خواهند شد و شرکتهای بزرگ نیز در بهترین حالت فقط تا تابستان آینده دوام میآورند.»
با توجه به نوسانات نرخ ارز، چه سیاستی برای ثابت نگه داشتن قیمت کالاهای پرمصرف مثل ضدآفتاب و کرم مرطوبکننده دارید؟
به طور کلی، با توجه به اینکه برندهای لابراتوار اخوی هر یک به مدت تقریباً ۴۰ سال از عمر تولیدشان میگذرد، ما تمایل نداریم مدیریت هزینهها را از خود محصول آغاز کنیم. در همین راستا سعی کردیم تا هزینههای خود را در اداره و سازمان مدیریت کنیم. به عبارت دیگر، چون مشتریهای ما دیگر توان افزایش قیمت را ندارند (چون مشتری کاری ندارد که قیمت دلار از 85 هزار تومن 105 هزار تومن شده است)، ناچاریم که تابع هزینهها را در عملیاتمان مدیریت کنیم.
بیثباتی نرخ ارز تا چه اندازه روند واردات و تأمین مواد اولیه صنایع آرایشی و بهداشتی را مختل کرده است و چه پیامدهایی بهدنبال داشته است؟
بله، هم تأمین اقلام بستهبندی و هم مواد اولیه بهطور کلی با اختلال مواجه شده است. متاسفانه تخصیص ارز در فواصل پنج یا ششماهه، آن هم بهصورت قطرهچکانی، انجام میشود. بنابراین با روند فعلی نرخ ارز و تخصیص ارز، به نظر میرسد بسیاری از شرکتهای کوچک و متوسط که دورهی لید تایم تأمینشان کوتاهتر و حجم سفارشهایشان کمتر بوده، در فصل زمستان عملاً از بازار حذف شوند و شرکتهای بزرگ هم در بهترین حالت فقط تا تابستان سال آینده دوام بیاورند.
در شرایط افزایش نرخ ارز، دولت تاکنون چه اقدامات عملی برای حمایت از تولیدکنندگان محصولات آرایشی و بهداشتی انجام داده است؟
تقریباً هیچ حمایتی از سوی دولت دریافت نمیکنیم. نسخههای قاچاق همچنان وجود دارند و واردات عمده توسط منصوبان و نزدیکان در حال انجام است. این موضوع اشکالی ندارد و ما مشکلی با آن نداریم و توان رقابت با تمامی بازیگران کوچک، بزرگ و متوسط در این بازار را داریم. اما واقعیت این است که در داخل بازار، حمایت دولت تقریباً نزدیک به صفر است. ما که یک شرکت ۹۰۰ نفره هستیم، بهطور مستقیم برای افراد زیادی شغل ایجاد کردهایم و احتمالاً بین پنج تا هفت هزار نفر بهطور غیرمستقیم از این عملیات تولیدی بهرهمند میشوند. با اینحال هیچ گونه حمایتی از دولت دریافت نمیکنیم.
در ادامه باید اضافه کنم که نهادهای نظارتی مانند سازمان غذا و دارو، وزارت صنعت، معدن و تجارت و نظام بانکی میتوانند بخشی از موانع را برطرف کرده و با ارائه وامهای با بهره پایین و تخصیص ارز، به تولیدکنندگان کمک کنند. اما ما تا به حال تجربهای از این حمایتها نداشتهایم و بیشتر با سنگاندازی و اختلال در عملیات معمول شرکتهای تولیدی مواجه بودهایم.
شما به موضوع قاچاق اشاره کردید؛ به نظر شما، این موضوع چه تاثیری بر تولیدکنندگان محصولات آرایشی و بهداشتی دارد؟
من به عنوان تولیدکننده مجبورم بهای تمامشده خود را بهطور شفاف به سازمان مالیات اعلام کنم و میزان فروشم را گزارش دهم. بابت هر نوع فعالیتی باید به سازمان تأمین اجتماعی و وزارت کار پاسخگو باشم و در هر قدم با وزارت ارشاد و وزارت صنعت، معدن و تجارت هماهنگ باشم. اما در مقابل، کالای قاچاق بهراحتی وارد پلتفرمهای آنلاین یا گالریهای مرکزی تهران میشود و بدون کوچکترین مشکلی توزیع میشود. نشان به آن نشان که کالایی که پنجشنبه شب در فرانسه رونمایی میشود، یکشنبه صبح در گالریهای تهران قابل خرید است. در همین راستا به نظر میرسد که یک روند سیستمی در جریان است؛ چراکه قاچاق باید محدود باشد. ما در انجمن همیشه این بحث را داریم که دیگر نمیتوان آن را صرفاً قاچاق نامید؛ زیرا قاچاق معمولاً به بخشی محدود از یک عملیات بزرگ اطلاق میشود. اما به نظر من، فعالیت در صنعت تولید محصولات آرایشی و بهداشتی، خود بخشی کوچک از یک عملیات بزرگ قاچاق است. بر اساس آمارهایی که از حوزههای وزارتی در جلسات صنعت معدن و تجارت ارائه شده ما تولیدکنندگان در مقایسه با چیزی که به عنوان قاچاق وارد کشور میشود؛ نسبت حداقلی داریم. من این موضوع را از زبان دوستان حوزه وزارت که در جلسات حضور پیدا میکردند نقل قول کردم.
مهمترین انتظارات و مطالبات شما از دولت در زمینه مدیریت نوسانات ارزی و قاچاق چیست؟
البته نظر من و شرکتهای تولیدکننده در حوزه آرایشی و بهداشتی کوچکترین اهمیتی ندارد، زیرا ساختار از مسائل قتصادی و مدیریت کسبوکارهای بخش خصوصی اطلاع کافی ندارند. با این حال، طبیعتاً ترجیح ما تولیدکنندگان بر ثابت بودن نرخ ارز است، زیرا این نوسانات کل بازار را، چه در سمت تأمین، چه در سمت تولید و چه در سمت تقاضا، تحت تأثیر قرار میدهد. علاوه بر این، تخصیص اعتبارات با بهره پایین ضروری است تا شرکتهای تولیدی بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند. همانطور که میدانید، سود تولید در دنیا معمولاً بین ۲۰ تا ۲۵ درصد است اما در کشور ما که نرخ سود نظام بانکی برای تولیدکننده حدود ۳۰ تا ۳۲ درصد است، این وضعیت عملاً تولیدکننده را بیش از پیش در تنگنا قرار میدهد.
