صنعت آرایشی و بهداشتی ایران، در کنار رشد فرمولاسیونهای داخلی و افزایش توان تولید، همچنان به واردات بخشی از مواد اولیه وابسته است؛ وابستگیای که در سالهای اخیر، تحت تأثیر نوسانات ارزی، تأخیر در صدور مجوزها و پیچیدگیهای تخصیص ارز، به یکی از گلوگاههای اصلی تولید تبدیل شده است. طاهره قشقایی، مدیرعامل شرکت آرتیمان فناور سپهر و از فعالان صنعت آرایشی و بهداشتی با برندهای «دریم رز» و «گلدنمی»، در گفتوگو با خانومی بیزینس توضیح میدهد چرا با وجود ظرفیتهای علمی و تولیدی موجود، بومیسازی مواد اولیه هنوز بهطور کامل محقق نشده و تسهیل واردات مواد ضروری، همچنان نقشی تعیینکننده در پایداری تولید و توسعه این صنعت دارد.
ارزیابی شما از وضعیت فعلی صنعت آرایشی و بهداشتی چیست؟
صنعت آرایشی و بهداشتی در حال حاضر سیر صعودی بسیار خوبی را تجربه میکند. با توجه به اینکه شرکتهای تولیدکننده داخلی فرمولاسیونهای بسیار مناسبی را ارائه میدهند، شاهد فیدبکهای مثبت از سوی متخصصین پوست و پزشکان هستیم. این محصولات نه تنها اثرات خوبی بر روی مراقبت از پوست دارند، بلکه در بهبود برخی عارضههای پوستی نیز مؤثر هستند. بنابراین، صنعت آرایشی و بهداشتی در مسیر خوبی قرار دارد و انشاءالله آیندهای درخشان پیش رو خواهد داشت. ما پتانسیلهای خوبی داریم، هم از نظر نیروهای علمی و متخصصینی که در حال کسب تخصص هستند، و هم از تجربیات افرادی که پیش از این در این زمینه فعالیت کردهاند. خوشبختانه، آنچه که اکنون مشاهده میکنیم، قابل رقابت با محصولات جهانی است و حتی میتوانیم کیفیتهای بهتری را نیز ارائه دهیم.
مهمترین نقاط قوت و ضعف صنعت آرایشی و بهداشتی ایران در شرایط کنونی چیست؟
نقاط قوت این صنعت، حضور متخصصان باتجربه و برخوردار از دانش علمی بالا است؛ افرادی که توانایی طراحی و تولید فرمولاسیونهای قوی و مؤثر را دارند. این موضوع یکی از مهمترین مزیتها به شمار میرود. خوشبختانه در برخی حوزهها، مانند بستهبندیهای تیوب، کیفیت تولیدات داخلی در حال حاضر بسیار مطلوب است. همچنین بخشی از مواد اولیه موجود در کشور از کیفیت قابل قبولی برخوردارند.
با این حال، در بخش نقاط ضعف میتوان به این موضوع اشاره کرد که کیفیت برخی مواد اولیه و برخی انواع بستهبندیها نیازمند ارتقا است. در صورتی که این بخشها نیز توسط متخصصان داخلی توسعه یابد، علاوه بر ایجاد اشتغال و کارآفرینی، میتواند وابستگی به واردات را کاهش داده و در هزینهها و زمان صرفشده برای تأمین مواد اولیه و بستهبندی از خارج از کشور صرفهجویی قابل توجهی ایجاد کند.
بهعنوان تولیدکننده محصولات آرایشی و بهداشتی، با چه چالشهایی مواجه هستید؟
بخشی از مواد اولیهای که در تولید مورد استفاده قرار میگیرد، وارداتی است. در حال حاضر، تأمین این مواد گاهی از نظر زمانبندی با مشکلاتی همراه میشود و در برخی موارد نیز اخذ مجوزها با تأخیر انجام میگیرد. این مسائل میتواند برنامهریزیهای تولید را با نوسان و اختلال مواجه کند.
در صورتی که برای این چالشها تدابیر بهتری اندیشیده شود، از جمله بومیسازی برخی مواد اولیه با بهرهگیری از دانش متخصصان و پژوهشگران ایرانی، مسیر تأمین این مواد تسهیل خواهد شد. همچنین بهبود و تسریع فرآیندهای واردات، صدور مجوزها و تخصیص ارز به مواد اولیه ضروری، میتواند نقش مؤثری در حمایت از تولید ایفا کند. نتیجهی این اقدامات، تولید محصولات باکیفیتتر برای مصرفکنندگان داخلی و هموارتر شدن مسیر صادرات محصولات پوستی با استانداردهای بالا و قابلیت رقابت در بازارهای جهانی خواهد بود.
مشکلات ناشی از عدم تخصیص ارز یا تأخیر در آن چگونه بر فرآیند تولید و فعالیتهای شما اثر میگذارد؟
ما تلاش کردهایم تا حد امکان، با حفظ کیفیت محصولات، در حوزه بستهبندی و مواد اولیه از ظرفیتهای تولید داخل استفاده کنیم. با این حال، در مورد مواد اولیه وارداتی، به دلیل افزایش قیمت ارز، ناچار به افزایش قیمت تمامشده محصولات هستیم. این موضوع از یکسو فشار بیشتری بر مصرفکنندگان وارد میکند و از سوی دیگر، در برخی موارد تأثیر منفی بر میزان فروش دارد.
در صورتی که در این زمینه تدابیر حمایتی مناسبی اندیشیده شود، از جمله ارائه حمایتهای مالی یا تسهیلات و وامهای هدفمند، بهویژه برای شرکتهای نوپا و دانشبنیان، میتوان اثرات منفی نوسانات ارزی و افزایش هزینهها را تا حد زیادی کاهش داد و از بروز مشکلات جدی در روند تولید جلوگیری کرد.