احتمالاً در ماههای گذشته شما هم به برخی از بلاگرهای اینستاگرامی برخورد کردهاید که به کمک دستگاه و یا صرفاً آینه UV کرمهای ضدآفتاب برندهای معروف ایرانی و خارجی را تست میکنند و به آنها امتیاز میدهند. حالا دکتر محمود آل بویه، مدیر کل فرآوردههای آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو درباره این آزمایشهای خانگی توضیحات بیشتری میدهد. از جمعبندی حرفهای او میتوان اینطور برداشت کرد که این آینهها نمیتوانند راهنمایی مناسبی برای خرید ضدافتاب باشد.
دکتر آل بویه استدلالهای خود را اینطور شروع میکند: «آینههای UV محدوده کوچکی از اشعه UVA را در بازههای 320 تا 400 میلیمتری به صورت می تابانند. بنابراین فقط ضد آفتابهای حاوی UVA در این تست موفق میشوند و ضدآفتابهای حاوی UVB که در طول موج 280 تا 320 میلیمتری منتشر میشوند از سوی این آینهها پوشش داده نمیشوند.»
به گفته او این آینهها از طیف UVA، طیفهای مضر را به پوست نمیتابانند و بخشی را که تاثیر کمتری دارد منتشر میکنند. استدلال دیگر این مدیر سازمان غذا و دارو این است که این آینهها فقط ضدآفتابهایی که در فرمولاسیون آنها از مواد شیمیایی استفاده شده است تحت پوشش قرار میدهند. زیرا فقط ضدآفتابهای فوق هستند که اشعه UV را جذب میکنند و چون در ساخت ضدآفتاب های فیزیکی از زینک یا تیتانیوم که نور UV را انعکاس می دهند استفاده شده است پس در این تست کارایی ندارد.
آنچه بلاگرها نشان مخاطبانشان میدهند ویدیویی سیاه و سفید از صورت خودشان است که از داخل یک آینه ضبط شده. در این آینه آنها روی صورت خود کرم ضدآفتاب را پخش میکنند و وقتی روی صورتشان به رنگ سیاه درمیآید این معنا را برداشت میکنند که این ضدآفتاب تقریبا ایدهآل است. در همین رابطه دکتر آل بویه به موضوع دیگری هم اشاره دارد که در این ویدیوها کمتر به آن پرداخته شده. او درباره تاثیر مقدار کرمی که روی پوست استفاده شده بر نتیجه تستها میگوید: «این آینهها حجم کرمهای ضد آفتاب را تشخیص نمیدهند و پوستی که یک لایه ضدآفتاب داشته باشد به اندازه پوستی که چندین لایه ضدآفتاب روی آن استفاده شده تیره نشان میدهد.»
مدیرکل فراوردههای آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو در پایان به خاطر دقت عمل پایین این آینهها، آنها را فقط نوعی بیزنس تبلیغاتی میداند و تاکید میکند: «با توجه به موارد فوق این آینهها نمی توانند تست مناسبی برای سنجیدن کارآیی و اثربخشی ضدآفتابها باشند. زیرا با این روش فقط نوع خاصی از ضد آفتاب را شناسایی میکنند و اینگونه بیشتر باعث سردرگمی و نگرانی مصرف کنندهها میشوند.»