اگر با هر فرد علمی که نسبتاً بهروز است و به مراقبت از پوست علاقه دارد صحبت کنید، بحث تقریباً به طور اجتنابناپذیر به سمت وبلاگ «Lab Muffin Beauty Science» خواهد رفت. چرا که برای بسیاری از افراد، سازنده این وبلاگ یعنی دکتر میشل وانگ، به چهره و صدای علم زیبایی تبدیل شده است. از رد اطلاعات نادرست در مورد علم زیبایی گرفته تا متقاعد کردن چشمگیر هزاران نفر برای استفاده روزانه از ضدآفتاب هر روز، تأثیر او به عنوان مروج علم بسیار زیاد است.
کاری که دکتر وانگ انجام میدهد، بینهایت مهم است. او مدرک دکترای شیمی دارد و یک مروج علمی حرفهای است که در پلتفرمهای اجتماعی فعالیت میکند. خانم وانگ رمز و راز چگونگی صحبت با مردم در مورد زیبایی را کشف کرده است. او اطلاعات نادرست را تصحیح میکند، از پیشینه شیمی خود برای توصیه محصولات استفاده میکند، مطالعات را تجزیه و تحلیل میکند و در مورد اثربخشی مواد خاص بحث میکند، و همه این کارها را در حالی که به خوبی از زیر و بم رسانههای اجتماعی آگاه است، انجام میدهد.
علم زیبایی دست کم گرفته شده است
دکتر وانگ که بیش از یک میلیون دنبالکننده در حسابهای اینستاگرام، تیکتاک، توییتر، فیسبوک و یوتیوب خود دارد، سؤال سادهای را مطرح میکند: چرا پیدا کردن اطلاعات خوب و مشخص در مورد علم پشت محصولات زیبایی اینقدر دشوار است؟ او در مصاحبهای با «WIRED» توضیح میدهد: «وقتی مسائلی بیشتر مربوط به زنان است مردم بیشتر فکر میکنند که موضوعی سطحی است و آن را جدی نمیگیرند. بخشی از نگرش از این تفکر میآید که زنان به علم اهمیت نمیدهند.»
اما فقط این موضوع نیست. وقتی صحبت از دسترسی به دادههای علمی میشود، صنعت زیبایی چالشهای منحصربهفردی دارد. دکتر وانگ در این رابطه میگوید: «صنعت لوازم آرایشی همیشه یک محصور بوده و بسیاری از تحقیقات در زیبایی هرگز توسط پژوهشگران دیگری بررسی و ارزیابی نمیشوند. همه آنها فقط دادههای داخلی صنعت هستند.»
این مسئله، کار را برای هر مروج علمی که سعی در رمزگشایی علم زیبایی دارد، به یک چالش تبدیل میکند و بخشی از دلیلی است که اطلاعات نادرست بسیار رواج دارد. این مشکل به نحوه قانونگذاری محصولات آرایشی برمیگردد. اگر یک تولیدکننده ادعا کند که یک محصول خاص چیزی به نام اثر ساختاری/عملکردی دارد، آنگاه آن محصول، یک دارو در نظر گرفته میشود. به گفتهی دکتر وانگ توضیح: «به همین دلیل، حتی اگر تحقیقی نشان دهد که یک ماده زیبایی اثرات ساختاری و عملکردی دارد، هیچ مزیت بازاریابی برای به اشتراک گذاشتن آن وجود ندارد. شرکتهای بزرگ تحقیقات بسیار جالبی در مورد نحوه عملکرد مواد خاص انجام میدهند، اما بسیاری از آنها پشت درهای بسته اتفاق میافتد.»
تجزیه علم زیبایی
چگونه کسی مروج علم زیبایی میشود؟ این موضوع برای دکتر وانگ اتفاقی بود، زیرا او کارش را با علاقه به مراقبت از پوست شروع نکرد. او میگوید: «من یک دوره روانشناسی را گذراندم، و در این دوره به ما گفتند اگر در خیابان غش کنید، اگر جذابتر باشید، احتمال بیشتری دارد که مراقبتهای اورژانسی دریافت کنید.» این برخورد با واقعیت همان چیزی بود که او را وادار به شروع کاوش در مراقبت از پوست کرد. او وبلاگ خود را در حالی که دکترای شیمی دارویی را دنبال میکرد، شروع کرد و دریافت که مردم تشنه نوع اطلاعاتی هستند که او ارائه میدهد. وانگ میگوید: «به وضوح شکاف بزرگی در این بخش وجود دارد که مردم این اطلاعات را میخواهند و هیچکس آن را در دسترس قرار نمیدهد.»
ندانستن و بیخبری برای روزهای قبل از شبکههای اجتماعی بود. حالا دکتر وانگ روش ارتباطی خود را به یک علم تبدیل کرده است. او میگوید: «مردم در اوقات فراغتشان را در شبکههای اجتماعی سپری میکنند. چرخیدن در شبکههای اجتماعی به مردم کمک میکند ذهنشان آرام شود و کمی استراحت کنند.»
دکتر وانگ صحبتهایش را اینگونه پی میگیرد: «واقعیت این است که مردم در اوقات فراغتشان دنبال اطلاعاتی در مورد مراقبت از پوست، و محصولات زیبایی خود هستند. شاید ویدئوی تیکتاکی دیده باشند که در آن شخصی در مورد اینکه چقدر همه محصولاتشان سمی است و چگونه باید آنها را دور بریزند صحبت میکند. آنها قرار است در اوقات فراغت خود به دنبال آن اطلاعات باشند، و برای همین حالا راه خوبی پیش رو داریم تا آنها را به درک عمیقتری از محصولات مصرفیشان برسانیم.» حالا دیگر دکتر وانگ به خوبی برای رد افسانهها در مورد سمی بودن محصولات زیبایی و صحبت علیه برچسب بازاریابی «زیبایی پاک» شناخته شده است.
ارتباط مؤثر علم زیبایی بسیار مهم است، و بسیاری از دانشمندان کاملاً قدردان نیستند یا درک نمیکنند که مبارزه با اطلاعات نادرست چقدر کار دشواری است. دکتر وانگ توضیح میدهد: «فکر میکنم در علم همیشه این حس وجود داشته است که اگر علم را درست بگویید، کارتان تمام است. اما در فضای رسانههای اجتماعی که در آن مردم اطلاعات نادرست را منتشر میکنند و در واقع از هر ابزاری که در اختیار دارند، برای ایجاد شوک استفاده میکنند، این نوع نگاه کمکی نخواهد کرد.»
مبارزه با اطلاعات نادرست به مهارتهای خاصی نیاز دارد
در واقع، عطش عمومی برای درک بهتر محصولات زیبایی به نوعی اطلاعات نادرست را هم جذب میکند. توصیههای بد در سراسر رسانههای اجتماعی و انجمنهای آنلاین خیلی رایج است. برای بسیاری از افراد، دکتر وانگ متخصص مرجع آنهاست تا این افسانهها را از بین ببرد. او میگوید: «اغلب اوقات من در ویدئوهای شبکههای اجتماعی تگ میشوم یا مردم ویدئوهای حاوی اطلاعات نادرست را برای من میفرستند.»
حتی همین چند سال پیش، دکتر وانگ در اصلاح این اطلاعات تنها بود. حالا؟ «این روزها، بیشتر وقتها، کسی از قبل در بخش نظرات، ویدئوهای موجود در شبکههای اجتماعی اصلاحیه گذاشته است. دیدن این موضوع در مقایسه با مثلاً پنج سال پیش، که احساس تنهایی زیادی میکردم، خیلی خوب است.»
خبر خوب این است که مروجان علمی بیشتری در سراسر رسانههای اجتماعی وجود دارند. دکتر وانگ به جای اینکه آنها را رقیب خود ببیند، دوست دارد به آنها برای موفقیت کمک کند. برای همین او همراه با جن نواکوویچ که پژوهشگر و دانشمند حوزه زیبایی است، «Beauty Scicomm» را راهاندازی کرد. البته، هدف، برقراری ارتباط مؤثر علم زیبایی است، اما آنها همچنین میخواهند سازندگان دیگر را نیز پرورش دهند. وانگ توضیح میدهد: «ما میخواهیم انجمنی ایجاد کنیم تا بتوانیم به سایر مروجان علمی در زمینه زیبایی کمک کنیم تا شروع راحتتر و بهتری داشته باشند.»
در واقع، کلید موفقیت دکتر وانگ، و دلیلی که بسیاری از مردم با سؤالات علمی زیبایی خود به او مراجعه میکنند، این است که او سؤالات هوشمندانه میپرسد و پاسخها را به گونهای ارائه میدهد که هرگز تحقیرآمیز نیست. علم زیبایی دشوار است، با موانع ساختاری زیادی که بحث در مورد آن را به طور معتبر دشوار میکند. اما دکتر وانگ بر این چالشها غلبه کرده و تجارتی موفق را حول ارتباط علمی ساخته است، در حالیکه الهامبخش نسل جدید هم بوده تا به مدرسه بروند و خودشان دانشمند زیبایی شوند.
