تازهترین موج جنجالها پیرامون ضدآفتابها، با سقوط یک اسطوره در جامعه مراقبت از پوست آغاز شد: ضدآفتاب بدون عطر «سنتلا گرین لِوِل» از برند «Purito» با SPF 50+. در یک آزمایش روی موجود زنده مشخص شد که این ضدآفتاب، بهجای SPF 50 ادعاشده، تنها سطح محافظتی معادل SPF 19 ارائه میدهد.
اما این محصول محبوب اینفلوئنسرها در کجا شکست خورد؟ مقصران احتمالی ممکن است در بخش فرمولاسیون یا فرآیند آزمایش باشند. لیست ترکیبات پوریتو برای هر نوع اشعهی UV تنها یک فیلتر جاذب داشت: اتیلهگزیل تریازون (Uvinul T 150) برای اشعهی UVB و دیاتیلآمینو هیدروکسیبنزوئیل هگزیل بنزوات (Uvinul A Plus) برای اشعهی UVA، آن هم با غلظتهای ناچیز (به ترتیب ۲درصد و ۳درصد). در حالیکه استاندارد صنعتی، استفاده از دو تا سه فیلتر جاذب برای هر طیف است.
از نظر آزمایش نیز، تمام آزمایشگاههای معتبر آرایشی موظفاند در کنار تست اصلی، آزمون استاندارد داخلی انجام دهند تا از صحت نتایج اطمینان حاصل شود. اگر محصول پوریتو در آزمون اولیه عملکردی پایینتر از حد انتظار داشت، این خطا باید پیش از عرضه شناسایی میشد. در نهایت، پوریتو پس از این ماجرا سه محصول ضدآفتاب خود را از بازار جمعآوری کرد.
این نخستینبار نیست که این دسته از محصولات دچار مشکل میشوند. برند «Banana Boat» در سال ۲۰۱۷ زمانی که آزمایشها نشان دادند محصولات SPF 50+ آن تنها بین اسپیاف ۱۱ تا ۱۸ محافظت ایجاد میکنند، با واکنشهای شدیدی مواجه شد. این اتفاق منجر به آفتابسوختگی مشتریان و لطمهای جدی به اعتماد مصرفکنندگان و تصویر برند شد.
امسال هم در یکی از بزرگترین رسواییهای صنعت زیبایی استرالیا، دهها برند ضدآفتاب به دلیل اختلاف چشمگیر میان SPF واقعی و عدد درجشده روی بستهبندی، از بازار جمعآوری شدند. ریشه بحران، فرمولاسیون پایهی شرکت «Wild Child Laboratories» بود که در تولید ۲۱ محصول از ۱۷ برند مختلف استفاده شده است. نتایج نشان داد SPF واقعی این محصولات حداکثر ۲۱ بوده، درحالیکه با برچسب +SPF50 فروخته میشدند. سازمان کالاهای درمانی استرالیا حتی دقت آزمایشگاههای تأییدکننده را نیز زیر سؤال برد.
دکتر کن مارنوس، رئیس «انجمن مستقل زیبایی» میگوید: «هر بار که محصولی را به بازار عرضه میکنید، تمام اعتبار و کسبوکارتان در گرو آن است. کسانی که مسیرهای میانبر را انتخاب میکنند، ممکن است بهای بسیار سنگینی برای آن بپردازند.»
دکتر کن مارنوس، رئیس «انجمن مستقل زیبایی» میگوید: «هر بار که محصولی را به بازار عرضه میکنید، تمام اعتبار و کسبوکارتان در گرو آن است. کسانی که مسیرهای میانبر را انتخاب میکنند، ممکن است بهای بسیار سنگینی برای آن بپردازند.»
چالشهای ایمنی و نظارتی
در بحبوحهی نگرانیهای فزاینده دربارهی ایمنی ترکیبات ضدآفتاب، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در حال تدارک صدور مجموعهای از دستورالعملهای جدید تا سپتامبر امسال است. اخیراً، مادهی سرطانزای بنزن در بیش از ۷۸ محصول ضدآفتاب تجاری یافت شد که بهوضوح ناشی از آلودگی در فرآیند تولید بود. در همین ماه، شرکت «جانسون اند جانسون» پس از کشف بنزن در پنج محصول اسپری ضدآفتاب خود، بهصورت داوطلبانه آنها را فراخواند.
در خصوص خودِ فرمولاسیونها، مطالعهای در سال ۲۰۲۰ در مجلهی انجمن پزشکی آمریکا بر روی فیلترهای شیمیایی هوموسالات، اکتیسالات، اکتینوکسات، آووبنزون، اکسیبنزون و اکتوکریلن نشان داد که هر شش ماده پس از یکبار استفاده جذب جریان خون میشوند و از آستانهی مجاز افدیای فراتر میروند. اجماع عمومی متخصصان بر این است که فیلترهای فیزیکی مانند تیتانیوم دیاکسید و زینک اکساید امنترین گزینهها هستند، زیرا بهعنوان ترکیبات معدنی، وارد بدن نمیشوند.
اخیراً سازمان غیرانتفاعی «Clean Production Action» سندی با عنوان «اصول افشای ترکیبات شیمیایی» منتشر کرده است. عناصر کلیدی این سند، مانند افشای کامل تمام ترکیبات افزودهشده، افزایش شفافیت زنجیرهی تأمین، و ارائهی دادههای واضح و در دسترس دربارهی سمیت مواد شیمیایی خاص، همگی میتوانند تأثیری پایدار بر صنعت زیبایی داشته باشند.
میا دیویس، معاون پایداری در «Credo Beauty» این سؤال را مطرح میکند: «دستهبندیهای «زیبایی پاک»، مواد غذایی و محصولات خانگی با سرعت در حال رشد هستند. مشتریان، برندها و خردهفروشان به دنبال ترکیبات و محصولات ایمنتر و پایدارترند. اما چگونه وقتی بسیاری از ترکیبات شیمیایی هنوز افشا نشده باقی ماندهاند، میتوانیم به این محصولات اعتماد کنیم؟»
تفاوت در استانداردها و واقعیت مصرف
بخش دیگری از این پازل، تفاوت در مقررات جهانی است. در بازار ایالات متحده، ضدآفتابها بهعنوان دارو طبقهبندی میشوند، در حالیکه در بیشتر بازارهای دیگر، مانند اروپا و آسیا، بهعنوان محصول آرایشی شناخته میشوند. این بدان معناست که مقررات و کنترل کیفیت در آمریکا بسیار سختگیرانهتر است. با این حال، استانداردهای آزمایش در سراسر جهان تقریباً مشابهاند.
میزان SPF بر اساس مدتزمانی اندازهگیری میشود که طول میکشد تا ناحیهای از پوست که با ضدآفتاب پوشانده شده و در برابر شبیهساز نور خورشید قرار گرفته است، دچار قرمزی شود؛ این زمان سپس با قرمز شدن همان ناحیه بدون استفاده از ضدآفتاب مقایسه میشود. متأسفانه، مقدار ضدآفتابی که مصرفکنندگان در دنیای واقعی استفاده میکنند، بسیار کمتر از مقداری است که در آزمایشگاهها برای تست در نظر گرفته میشود. مطالعهای از سوی کمیسیون اروپا نشان داده است که مصرفکنندگان بهطور میانگین چهار برابر کمتر از مقدار استانداردِ آزمایش از محصول استفاده میکنند، مسئلهای که منجر به کاهش چشمگیر سطح محافظت واقعی میشود.
متأسفانه، مقدار ضدآفتابی که مصرفکنندگان در دنیای واقعی استفاده میکنند، بسیار کمتر از مقداری است که در آزمایشگاهها برای تست در نظر گرفته میشود. مطالعهای از سوی کمیسیون اروپا نشان داده است که مصرفکنندگان بهطور میانگین چهار برابر کمتر از مقدار استانداردِ آزمایش از محصول استفاده میکنند، مسئلهای که منجر به کاهش چشمگیر سطح محافظت واقعی میشود.
چالشهای پیشِ رو
نکات کلیدی برای اطمینان از محافظت مؤثر SPF شامل موارد زیر است:
- انجام آزمایش محصول در چندین آزمایشگاه، زیرا نتایج ممکن است متفاوت باشند.
- استفاده از ترکیبی از فیلترهای UV بهجای اتکا به تنها یک فیلتر.
- آزمایش فرمولهایی با غلظتهای بالاتر از فیلترهای فعال.
همچنین، تولیدکنندگان باید مراقب استفاده از عصارههای گیاهی حساس به نور مانند ترنج، پرتقال تلخ، گریپفروت، لیمو و آهک باشند، زیرا این ترکیبات میتوانند باعث بروز واکنشهای آلرژیک شوند.
یکی از چالشبرانگیزترین جنبههای این موضوع، ایجاد SPF مؤثر با بافتی خوشایند و سبک است؛ زیرا سطوح بالای فیلترهای UV، و نیاز به مصرف مقدار زیاد محصول، معمولاً منجر به ایجاد حس و تجربهای سنگین، غلیظ و چسبناک میشود. با توجه به اینکه مصرفکنندگان امروزی بیش از پیش لیست ترکیبات و عملکرد محافظتی محصولات SPF را موشکافی میکنند و با در نظر گرفتن احتمال ممنوعیت برخی فیلترهای شیمیایی در آیندهی نزدیک، صنعت زیبایی باید به سرعت نوآوری کند.
