پژوهشگران و قانونگذاران، به خطر میکروپلاستیکها در لوازم آرایشی بدون نیاز به آبکشی مانند ضدآفتابها و بالمهای لب توجه نمیکنند. درحالیکه اکثر مقررات روی محصولات نیازمند به آبکشی متمرکز شدهاند، محصولات بدون نیاز به آبکشی میتوانند به آلودگی محیط زیست و خطرات بهداشتی دامن بزنند.
پژوهش انتقادی جدید محققان دانشگاه بیرمنگام نشان میدهد که تحقیقات و حتی قانونگذاران میکروپلاستیکهای استفاده شده در محصولات آرایشی و مراقبت شخصی بدون نیاز به آبکشی را نادیده میگیرند. این مقاله در «Journal of Hazardous Materials» منتشر شد و کمبود نگرانکننده آزمایش روی محصولات بدون آبکشی مانند ضدآفتابها، مرطوبکنندهها، ضدعفونیکنندههای دست، ضدعرقها و رژ لبها را نشان میدهد که میتواند حاوی موادی باشد که پیامدهای زیستمحیطی و بهداشتی را در پی داشته باشد.
به گفتهی دکتر آنا کوکولا از دانشگاه بیرمنگام: «ما بررسی سیستماتیک جامعی روی وضعیت فعلی دانش در مورد میکروپلاستیکها در محصولات آرایشی و مراقبت شخصی انجام دادهایم. تجزیه و تحلیل ما نشان میدهد که چشمپوشی قابل توجهی در تحقیقات فعلی و چارچوبهای نظارتی جهانی وجود دارد که عمدتاً بر محصولات نیازمند به آبکشی تمرکز میکنند. از طرفی سهم محصولات آرایشی بدون نیاز به آبکشی در آلودگی میکروپلاستیک جنبه مهم اما کمتر بررسی شده از آلودگی محیط زیست است. این ذرات که در نهایت سر از تصفیهخانههای فاضلاب یا محلهای دفن زباله در میآورند، از آنجا میتوانند به محیطهای آبی برسند. با وجود قرارگیری وسیع پوست در معرض میکروپلاستیکها از طریق چنین محصولاتی، تحقیقات زیادی در مورد اثرات بهداشتی مرتبط با این مسئله وجود ندارد، و هیچ مطالعهای در مورد قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیکها پیدا نکردیم.»
شکاف در تحقیقات درباره محصولات بدون نیاز به آبکشی
پژوهش نشان داد که از ۲۳۸۱ محصولی که رویشان پژوهشی انجام شده، تنها دو مورد محصول بدون نیاز به آبکشی بودند. دلایل احتمالی این شکاف میتواند شامل مشکلاتی در استخراج میکروپلاستیکها از فرمولاسیونهای پیچیده مبتنی بر روغن یا عدم فشار عمومی ناشی از ممنوعیتهای مختلف در مورد میکروپلاستیکها در محصولات نیازمند به آبکشی باشد که باعث میشود عموم مردم این تصور را داشته باشند که مقامات و نهادهای نظارتی به میزان کافی به این حوزه رسیدگی میکنند.
بهگفته دکتر کوکولا: «به طور کلی، مقادیر و ویژگیهای میکروپلاستیکها در محصولات آرایشی و مراقبت شخصی خارج از گروه محصولات آبکشی مانند اسکرابهای صورت و خمیر دندانها تا حد زیادی ناشناخته است. شاید به این دلیل که آزمایش فرمولهای بدون نیاز به آبکشی برای شناسایی این ذرات مضر بسیار پیچیدهتر از آزمایش محصولات نیازمند به آبکشی است. عموم مردم تحت تأثیر تبلیغات در این حوزه باور دارند که محصولات بدون نیاز به آبکشی و مواد مضر در آنها به طور کامل مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفتهاند، درحالیکه این مسئله با واقعیت فاصله زیادی دارد. تنها قانونی که برای محصولات بدون نیاز به آبکشی گذاشته شده است، ممنوعیت جدید میکروپلاستیک اتحادیه اروپا است که به صورت مرحلهای اجرا میشود و قرار است از سال ۲۰۲۷ برای لوازم آرایشی نیازمند به آبکشی، و از سال ۲۰۲۹ برای لوازم آرایشی بدون نیاز به آبکشی اجرایی شود. تازه در مورد محصولات لب، ناخن و لوازم آرایش از ۲۰۳۵ قابل اجراست، چون تمام تمرکزها روی محصولات نیازمند به آبکشی است.
«از نظر بهداشت و سلامت، درست نمیدانیم که بعد از زدن این محصولات به پوست چه اتفاقی برای آنها میافتد. بسته به نحوه استفاده از محصول چندین مسیر احتمالی وجود دارد که از طریق آنها این مواد جذب بدن میشوند. به عنوان مثال، امکان خورده شدن بالمهای لب وجود دارد، از طرف دیگر شاید ذرات پلاستیکی کوچکتر از طریق فولیکولهای مو و مجاری عرق پوست وارد بدن شوند. با توجه به اینکه بسیاری از این مواد جذب بدن میشود، جا نگرانی است که تحقیقات زیادی در مورد این ترکیبات انجام نشده است.»
استفادهی نابجا از اصطلاح «میکروبیدها»
در این پژوهش عنوان شده است که اصطلاح «میکروبیدها»، که به طور خاص برای محصولات «نیازمند به آبکشی» اعمال میشود، به عنوان یک عبارت کلی برای همه میکروپلاستیکها در محصولات آرایشی و مراقبت شخصی در ادبیات مرتبط با آزمایش محصول استفاده شده است. این مسئله منجر به کاستیها در مقررات میکروپلاستیک در سطح جهانی شده است که روی محصولات «نیازمند به آبکشی» تمرکز پیدا کرده است. بنابراین، بخش بالقوه چشمگیری از آلودگی میکروپلاستیک از محصولات بدون نیاز به آبکشی به طور غیرعمدی از قوانین جهانی حذف میشود.
طبق نتیجهگیریهای این پژوهش، تحقیقات کمی روی محصولات بدون نیاز به آبکشی صورت گرفته که شکاف دانش بزرگی را در این زمینه ایجاد کرده است و به همین دلیل باید روشهای تحلیلی جدید را برای کمک نظارت و قانونگذاری بهتر، توسعه داد. بد نیست این را هم یادآوری کنیم که درحالیکه خود میکروپلاستیکها ممکن است نسبتاً بیضرر باشند، تعدادی از مواد شیمیایی دیگر در میکروپلاستیکها در فرمولاسیونهای پیچیده بدون آبکشی گنجانده شدهاند یا روی آنها قرار گرفتهاند که سرطانزا یا مختلکنندهی غدد درونریز هستند.
