یکی از جنبشهایی که در سالهای اخیر میان مردم جهان گسترش یافته، تمایل به استفاده از مواد غذایی طبیعی، ارگانیک و سالمتر بهمنظور ارتقای سلامت عمومی و تندرستی است اما همین جنبش به خلق رویکرد جدیدی در جهان زیبایی منتهی شده است؛ «همگرایی صنعت غذا و صنعت زیبایی». به همین دلیل برندهای فعال در صنعت زیبایی سعی میکنند از راههای مختلف برای استفاده از مواد غذایی در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی کمک بگیرند؛ استفاده از محصولات زیبایی خوراکی، نوشیدنیها یا خوراکیهایی که کارکرد خاصی برای ارتقای سلامت و زیبایی پوست دارند، همچنین استفاده از ترکیبات غذایی بهعنوان تنها ماده یا مهمترین ماده در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی.
اما این همگرایی میان صنعت غذا و صنعت زیبایی دقیقا چگونه اتفاق میافتد؟
زیبایی خوراکی
آمارها نشان میدهد که همگرایی میان صنعت غذا و صنعت زیبایی، یکی از پنج گرایش برتر در تولید محصولات زیبایی از سال 2019 به بعد بوده است. بیشتر مصرفکنندگان همانقدر که خواستار خوراکیهای طبیعی هستند، به استفاده از محصولات زیبایی طبیعی هم اصرار دارند. یکی از دلایل روی آوردن مردم به محصولات آرایشی و بهداشتی گیاهی نیز همین است؛ مثلا تولیدکنندگان از ترکیبات زغال فعال بهعنوان یک ماده کاربردی در محصولات زیبایی موضعی استفاده میکنند یا مقادیری از آن را به نوشیدنیهای سمزدا میافزایند، درحالی که این ماده در خمیردندانها، اسفنجهای مخصوص پوست، ماسک صورت و کرم پوست هم یافت میشود. افزودن کلاژن به شکلات پروتئینی یا پروتئین بار هم یکی دیگر از راهکارها برای خلق محصولات زیبایی خوراکی است.
«زیبایی خوراکی» به یک شعار مهم پایبند است: «زیبایی از درون شروع میشود». به همین دلیل برندهای فعال در صنعت زیبایی به نوشیدنیها و خوراکیهایی که در ارتقای سلامت و زیبایی پوست، مو و ناخن نقش دارند، توجه زیادی میکنند. این رویکرد جدید با خلق اصطلاح جدیدی در قلمروی زیبایی هم همراه بوده است: nutricosmetics (ترکیبات مغذی برای زیبایی)؛ مثلا محصولی با نام Kalumi BEAUTYfood Collagen Protein Bar که از کلاژن در قالب یک شکلات پروتئینی استفاده میکند، بسیار مورد توجه مصرفکنندگان قرار گرفته است. سازندگان این محصول ادعا میکنند که هم برای ارتقای سلامت پوست مفید است و هم نقش مثبتی در ایجاد حس سیری و مدیریت وزن دارد. البته در این محصول از شربت یاکون هم استفاده شده که سرشار از فیبر است و بیشتر در تولید محصولات خوراکی مخصوص خانمها کاربرد دارد. بررسیهای Innova Market Insights هم نشان میدهد که میزان تولید محصولات زیبایی خوراکی و نوشیدنی طی سالهای اخیر پانزده درصد رشد کرده است.
غوغای کلاژن
آن دسته از محصولات زیبایی خوراکی و نوشیدنی که حاوی کلاژن هستند، در نمایشگاه Fancy Food سال 2023 به یکی از محبوبترین محصولات تبدیل شدند. کلاژن بهدلیل کارکرد ویژهاش برای بهبود سلامت پوست بسیار محبوب است. در میان محصولات متعددی که حاوی کلاژن هستند، میتوان به Coco Luxe اشاره کرد که آب نارگیل را با کلاژن ترکیب میکند و محصول نهایی را در قالب یک نوشیدنی در اختیار مصرفکننده میگذارد. Garden of Flavor Energy Elixirs هم محصول دیگری است که از ترکیب میان آلوئهورا و کلاژن شکل میگیرد.
البته خریداران باید در تهیه چنین محصولاتی احتیاط کنند. برخلاف محصولات خوراکی و نوشیدنی رایج که برای مصرف تغذیهای تولید میشوند، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هنوز چارچوب مقرراتی مشخصی برای نظارت بر آن دسته از محصولات زیبایی خوراکی و نوشیدنی که بهوسیله برندهای فعال در صنعت زیبایی تولید میشوند، ندارد. با اینحال، محصولات باکیفیتی هم مانند Bare Bones Broth در این زمینه وجود دارند که بهخوبی از کلاژن استفاده میکنند. مصرفکنندگان میتوانند این محصولات کلاژنی را به آب، قهوه، چای، آبمیوه ویگر نوشیدنیهای سرد و گرم اضافه کنند یا حتی آنها را با سوپها، سالادها و سسها ترکیب کنند. کلاژن را میتوان مـهمترین ماده خوراکی سازگار با شعار «زیبایی خوراکی» معرفی کرد زیرا این ماده به تقویت عضلهها و استخوانها کمک میکند، درحالی که نقش مثبتی در از بین بردن چینوچروکهای پوستی دارد و برای احیای موها و ناخنهای آسیبدیده نیز موثر است. آمارها نشان میدهد که نسلهای «زد» و «آلفا» بیشتر از نسلهای قبل به «زیبایی از درون» باور دارند و به همین دلیل همگرایی صنعت غذا و صنعت زیبایی در سالهای آینده وارد سطح پیشرفتهتر و دقیقتری خواهد شد. البته استفاده از مواد خوراکی دیگری مانند زردچوبه هم رو به افزایش است، تا جایی که رشد سالانه استفاده از زردچوبه در محصولات زیبایی مخصوص پوست، مو و ناخن به 57 درصد میرسد. ویتامینهای B هم ترکیبات مغذی مهمی هستند که استفاده از آنها در صنعت زیبایی خوراکی مدام در حال افزایش است. میزان رشد استفاده سالانه از ویتامین B3 و نیاسین در محصولات زیبایی خوراکی و نوشیدنی به 9 درصد و میزان رشد استفاده سالانه از ویتامین B7 و بیوتین به 27 درصد میرسد.
مراقبت از پوست با مواد غذایی
رشد همگرایی میان صنعت غذا و صنعت زیبایی باعث شده است که استفاده از مواد غذایی طبیعی مانند کرفس، خیار، آووکادو، بروکلی، اسفناج، چای سبز، زردچوبه، بابونه و… در تولید محصولات زیبایی موضعی افزایش پیدا کند، بنابراین عجیب نیست که بخشی از قفسههای محصولات زیبایی امروزه بیشتر به قفسههای سوپرمارکت شبیه شده است!
کمپانیهای تحقیقاتی فعال در صنعت زیبایی مانند Mintel، از اصطلاح kitchen beauty برای توصیف این تحول استفاده میکنند و مراقبت از پوست با مواد غذایی را یکی از مهمترین رویکردهای نوین در صنعت زیبایی میدانند. در گزارشهای کمپانی Mintel میخوانیم که «تغییر نگرش کلی انسانها نسبت به ترکیبات طبیعی درواقع مثل یک کاتالیزور در افزایش تمایل آنها به استفاده از محصولات زیبایی بر پایه مواد غذایی عمل کرده است. وقتی که از اصطلاح kitchen beauty برای این محصولات جدید استفاده میکنیم، منظورمان این است که چنین محصولاتی از ترکیبات کاملا طبیعی و ساده استفاده میکنند و فرایندهای تولید آنها هم تا اندازهای ساده است که انگار میتوان آنها را در آشپزخانه هم تولید کرد. از طرف دیگر، در ذهن بسیاری از مصرفکنندگان، مواد غذایی طبیعی بهعنوان محصولاتی با نیروی شفابخش و درمانگر شناخته میشوند. استفاده از مواد غذایی طبیعی در محصولات زیبایی احساس مثبتی را به مصرفکننده انتقال میدهد، درحالی که مواجهه او با نام ترکیبات غیرطبیعی و ناآشنا اساسا باعث سردرگمی یا گاهی اوقات بیاعتمادی میشود».
ترکیبات اثربخش جدید
امروزه بعضی از برندهای فعال در صنعت زیبایی بهدنبال این هستند که مواد اولیه جدیدی را از درون مواد غذایی طبیعی کشف کنند تا بتوانند از این ترکیبات در تولید محصولات جدیدشان استفاده کنند؛ مثلا گروهی از محققان توانستهاند مادهای را با نام ReGeniStem™ Red Rice از برنج قرمز هیمالیایی بهدست بیاورند. کمپانی Lonza هم از همین ماده فعال طبیعی در تولید محصولات ضدپیری کمک میگیرد. یک کمپانی ترکیبات شیمیایی به نام DuPont با همکاری یک کمپانی تولید قند و شکر به نام Tate & Lyle هم توانسته ماده جدیدی را از شکر ذرت بگیرد. این ماده که 1,3-propanediol نام دارد، جایگزین مناسبی برای آن دسته از برندهای زیبایی است که از پترولیوم در تولید محصولات خودشان استفاده میکنند.
