رشد قاچاق و عرضه محصولات تقلبی، سالهاست به یکی از مهمترین چالشهای صنعت آرایشی و بهداشتی ایران تبدیل شده است؛ چالشی که به گفته فعالان این صنعت، نهتنها تولید داخلی را تحت فشار قرار داده، بلکه سلامت مصرفکنندگان را نیز با تهدیدهای جدی مواجه کرده است. در همین رابطه شهرام داودی، مدیرعامل شرکت پایا آراز ارس، به خانومی بیزینس میگوید: امروزه قاچاق و محصولات تقلبی به یکی از عوامل اصلی آسیبدیدن تولید داخلی تبدیل شده، اما متأسفانه پاسخگویی و برخورد مؤثری نیز با آن دیده نمیشود. از سوی دیگر، حتی اگر ارادهای برای مقابله با قاچاق وجود داشته باشد، خلأهای قانونی همچنان پابرجاست. قوانین موجود از بازدارندگی کافی برخوردار نیستند و به همین دلیل، امکان برخورد قاطع و مؤثر با قاچاق کالا فراهم نشده است.
وضعیت صنعت آرایشی و بهداشتی ایران را در شرایط فعلی چگونه ارزیابی میکنید؟
در شرایط فعلی، وضعیت بازار و بهویژه فروش، ظرفیت بسیار خوبی برای رشد دارد. تنها کافی است برخی از موانعی که روند تولید را کند کردهاند برطرف شوند تا چرخ تولید با سرعت بیشتری به حرکت درآید. اگر دسترسی به مواد اولیه باکیفیت تسهیل شود و امکان واردات این مواد فراهم باشد، تولیدکنندگان نیز میتوانند بیش از گذشته بر کیفیت محصولات خود تمرکز کنند.
در چنین شرایطی، میتوان انتظار داشت که بازار با رونق قابلتوجهی روبهرو شود و حتی این ظرفیت وجود دارد که به یک هاب جهانی در این حوزه تبدیل شویم. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که مصرفکنندگان ایرانی توجه ویژهای به سلامت پوست و زیبایی خود دارند و روزبهروز ارزش بیشتری برای استفاده از محصولات باکیفیت قائل میشوند.
یکی از معضلات جدی صنعت آرایشی، گسترش محصولات قاچاق است. مجموعه شما برای مقابله با این معضل چه راهکارها و اقداماتی را در دستور کار قرار داده است؟
متأسفانه در حال حاضر برخورد مؤثری با قاچاق صورت نمیگیرد. با توجه به اینکه طی هفت تا هشت ماه گذشته، به دلیل کاهش سفرهای خارجی، عملاً امکان ورود گسترده کالا بهصورت چمدانی وجود نداشته است، این سؤال مطرح میشود که حجم بالای کالاهای قاچاق از چه مسیری وارد کشور میشود. واقعیت این است که بخش قابلتوجهی از این کالاها از مبادی رسمی وارد میشوند. در این میان، رانت و شبکههای سازمانیافته قاچاق نقش پررنگی دارند و همین موضوع فشار سنگینی بر تولیدکنندگان داخلی وارد کرده است. قاچاق امروز به یکی از عوامل اصلی آسیبدیدن تولید داخلی تبدیل شده، اما متأسفانه پاسخگویی و برخورد مؤثری نیز با آن دیده نمیشود. از سوی دیگر، حتی اگر ارادهای برای مقابله با قاچاق وجود داشته باشد، خلأهای قانونی همچنان پابرجاست. قوانین موجود از بازدارندگی کافی برخوردار نیستند و به همین دلیل، امکان برخورد قاطع و مؤثر با قاچاق کالا فراهم نشده است.
یکی دیگر از معضلات جدی صنعت آرایشی جعل برند و تولید محصولات تقلبی است. این چالش چه تأثیری بر فعالیت تولیدکنندگان داخلی و اعتماد مصرفکندگان گذاشته است؟
بله معضل مهم دیگر تولید محصولات تقلبی در داخل کشور است. امروز مجموعههایی وجود دارند که با سوءاستفاده از نام و اعتبار برندهای شناختهشده، محصولات تقلبی تولید میکنند. حتی یکی از محصولات ما نیز جعل شد. پس از پیگیریهای حقوقی، با کمک وکلا، پلیس آگاهی و طی کردن مراحل قضایی، در نهایت به یک کارگاه در اصفهان رسیدیم که در یک واحد گاوداری، محصولات تقلبی را با نام برند ما تولید میکرد.
با این حال، پس از طی تمام این مراحل، با این واقعیت مواجه شدیم که قوانین موجود از بازدارندگی کافی برخوردار نیستند و برخورد قاطعی با متخلفان صورت نمیگیرد. اگر واقعاً حمایت از تولید داخلی در اولویت مسئولان باشد، لازم است قوانین مؤثرتر و ضمانتهای اجرایی قویتری برای مقابله با جعل برند و تولید محصولات تقلبی تدوین و اجرا شود.
از سوی دیگر، موضوع قاچاق نیز همچنان به قوت خود باقی است. کافی است به مناطقی مانند گناوه، قشم، جلفا یا انزلی مراجعه کنید؛ انواع کالاها بهوفور در دسترس هستند. اگرچه این کالاها با عنوان «مصرف در مناطق آزاد» وارد میشوند، اما در عمل بخش قابلتوجهی از آنها به بازار سرزمین اصلی راه پیدا میکند و بهصورت قاچاق عرضه میشود.
در گذشته، دستکم نظارتهایی بر سطح عرضه وجود داشت و کالاهای قاچاق از فروشگاهها جمعآوری میشد که اقدام مؤثری بود. اما این روند نیز متوقف شده است. امروز بسیاری از کالاهای قاچاق بهراحتی و بهصورت علنی در فروشگاهها عرضه میشوند و نظارت مؤثری برای مقابله با این وضعیت دیده نمیشود؛ موضوعی که فشار سنگینی بر تولیدکنندگان داخلی وارد کرده و ادامه فعالیت آنها را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
در سالهای اخیر، کاهش قدرت خرید مردم چه تغییری در سبد خرید محصولات آرایشی و بهداشتی ایجاد کرده؟ و برند سالوته چگونه خود را با این تغییرات هماهنگ کرده است؟
زمانی که برند سالوته وارد بازار شد، با شرایط بسیار دشواری روبهرو بودیم. از همان ابتدا تصمیم گرفتیم محصولی باکیفیت تولید کنیم، اما طبیعی است که تولید محصول باکیفیت، هزینهبر است و نمیتوان آن را با قیمت بسیار پایین عرضه کرد. به همین دلیل، در ابتدای مسیر با چالشهای زیادی مواجه شدیم. امروز اما احساس میکنم نگاه مصرفکنندگان تا حد زیادی تغییر کرده است. بسیاری از آنها به این نتیجه رسیدهاند که محصول باکیفیت گرانتر است و اختلاف قیمت، اگر ناشی از کیفیت باشد، قابل توجیه است. حتی اگر عمیقتر به موضوع نگاه کنیم، گاهی محصولی که در ظاهر گرانتر است، به دلیل کارایی و ماندگاری بالاتر، در عمل مقرونبهصرفهتر خواهد بود. برای مثال، کرمپودر سالوته تنها یک محصول آرایشی نیست؛ این محصول چندین کارکرد را بهطور همزمان ارائه میدهد. علاوه بر پوشش و کاور مناسب، خاصیت ضدلک، لیفتینگ، روشنکنندگی و مراقبت از پوست نیز دارد. در واقع مصرفکننده با خرید یک محصول، از مزایای چند محصول مختلف بهرهمند میشود. در همین راستا، اگر تولیدکنندگان بیش از گذشته بر کیفیت و ارزش افزوده محصولات تمرکز کنند، بخش قابلتوجهی از دغدغه مربوط به قیمت نیز برطرف خواهد شد.
مهمترین مزیت رقابتی برند شما چیست؟ و چه ویژگی باعث میشود مصرفکنندگان محصولات شما را به سایر برندها ترجیح دهند؟
ما در سالوته تلاش کردهایم نگاه رایج به محصولات آرایشی را تغییر دهیم. معمولاً محصولاتی مانند کرمپودر و پنکک در بلندمدت باعث آسیب به پوست، ایجاد لک یا افتادگی آن میشوند، اما محصولات ما تنها نقش آرایشی ندارند، بلکه به مراقبت از پوست نیز کمک میکنند. برای مثال، کرمپودر و پنکک سالوته علاوه بر کاور مناسب، با هدف کمک به کاهش لک، حفظ شادابی پوست و ایجاد جلوهای لیفتشده طراحی شدهاند. به بیان دیگر، ما تلاش کردهایم سه مؤلفه آرایش، مراقبت و پیشگیری را در کنار هم قرار دهیم و خوشبختانه بازخوردهای مثبتی نیز از مصرفکنندگان دریافت کردهایم.
این رویکرد تنها به کرمپودر و پنکیک محدود نمیشود. برای نمونه، در تولید رژ لب نیز از ترکیباتی استفاده کردهایم که علاوه بر ایجاد رنگ و جلوه مطلوب، به حفظ رطوبت و ترمیم لبها کمک میکنند. به همین دلیل، محصولات سالوته برای بسیاری از مصرفکنندگان صرفاً محصولات آرایشی نیستند، بلکه محصولاتی هستند که همزمان نقش مراقبتی و پیشگیرانه نیز ایفا میکنند.
آیا برنامهای برای توسعه محصولات جدید و ورود به بازارهای صادراتی دارید؟
بله با وجود همه محدودیتها و چالشهایی که وجود دارد، ما توسعه محصول را متوقف نکردهایم و تقریباً هر ماه یک یا دو محصول جدید به سبد محصولاتمان اضافه میکنیم. در حوزه صادرات نیز برنامههای جدی را دنبال میکنیم. هفته گذشته رویداد بسیار موفقی در گرجستان برگزار کردیم و اکنون در تفلیس فروشگاه تخصصی داریم. علاوه بر آن، محصولات ما در بازارهای ارمنستان، عمان، قطر، افغانستان و عراق نیز حضور دارند. برای ورود به بازارهای اروپا و آمریکای شمالی نیز برنامهریزی کردهایم. در همین راستا، حدود هفت تا هشت ماه پیش کارخانهای را در منطقه استانبول راهاندازی کردیم که اکنون وارد فاز تولید شده است. تا سه یا چهار ماه آینده محصولات ما از طریق آمازون در دسترس مشتریان در بازارهای جهانی قرار بگیرند.
