نرمکنندههای بیرنگ و بیبو به نام فتالات به طور گسترده در لوازم آرایشی، محصولات مراقبت شخصی و محصولاتی که در طول تولید یا بستهبندی با پلاستیکها در تماس هستند، استفاده میشوند. علیرغم اینکه گروههایی مانند کمیسیون اروپا و آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده (EPA) فتالاتها را به عنوان مختلکنندههای غدد درونریز، سموم باز تولیدی و احتمالاً سرطانزا برای انسان طبقهبندی کردهاند، محدود کردن قرار گرفتن در معرض این ترکیبات شیمیایی برای مصرفکنندگان همچنان یک چالش دشوار است. فتالاتها که معمولاً در محصولات آرایشی روزمره یافت میشوند، و کاربردهای متعددی مثل جلوگیری از ترک خوردن لاک ناخن گرفته ایجاد انعطاف در موها، افزایش ماندگاری رایحه دارند.
نرمکنندهای که میتواند از همهچیز عبور کند
برخی از مصرفکنندگان برای اجتناب از مصرف این سموم تلاش میکنند مواد غذایی را با ظروف پلاستیکی خاص در مایکرویوو نگذارند. با این حال متخصصان معتقدند که چنین پیشگیریهایی شاید محافظت کاملی را ارائه ندهد. قرار گرفتن در معرض روانکنندهها ممکن است از طریق خوردن، نوشیدن یا تنفس و از طریق پوست رخ دهد. مردم اغلب بر این باورند که قرار گرفتن روانکنندهها در معرض مایکرویوو خطرناک است، زیرا فکر میکنند مواد شیمیایی به غذای آنها منتقل میشوند. با این حال، فتالاتها برای آزاد شدن نیازی به گرما ندارند. فتالاتها حتی میتوانند در دوران بارداری از جفت عبور کنند، و به جنین در حال رشد برسند. هنگامی که فتالاتها وارد بدن میشوند، میتوانند سیستم غدد درونریز را مختل کنند، که مسئول تنظیم هورمونهایی هستند که همه چیز از متابولیسم گرفته تا رشد را کنترل میکنند.
پژوههای متعددی در سالهای گذشته روی چگونگی تأثیر فتالاتها بر فرآیندهای متابولیک و التهابی انجام شده است. یافتههای پژوهشهای اخیر راههای پیچیدهای که فتالاتها مسیرهای حیاتی بیولوژیکی را مختل میکنند، نشان میدهند و نگرانی در مورد نقش آنها در اختلالات متابولیکی و التهابی را افزایش میدهد.
کمیسیون اروپا و سایر نهادهای نظارتی، دی اتیل فتالات و دی(۲-اتیلهگزیل) فتالات (DEHP) را به عنوان مختلکنندههای غدد درونریز و سموم بازتولیدی طبقهبندی میکنند. قرار گرفتن جنین در معرض این مواد شیمیایی با تغییر رشد اندام تناسلی مردانه، عدم تعادل هورمونی در نوزادان، کاهش کیفیت اسپرم در مردان و ناباروری در زنان مرتبط بوده است. «EPA» همچنین «DEHP» را به عنوان یک عامل سرطانزا برای انسان شناسایی کرده است که عدم قطعیت در مورد تأثیرات طولانی مدت این فتالاتها بر سلامتی را افزایش میدهد.
شناسایی فتالاتها در محصولات
چندین فتالات رایج در محصولات مصرفی حضور دارند. از جمله دیاتیل فتالات (DEP)، دیبوتیل فتالات (DBP)، دیمتیل فتالات (DMP) و ایزوبوتیل فتالات (DiBP). موضع سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) در مورد این ترکیبات پیچیده است. تحت اختیارات قانون «بستهبندی و برچسبگذاری منصفانه» افدیای باید مواد تشکیلدهنده در محصولات آرایشی فروخته شده به مصرفکنندگان را روی محصول درج کند. یعنی شما میتوانید با خواندن لیست مواد تشکیلدهنده روی برچسب آن، تشخیص دهید که آیا محصول حاوی فتالات است یا خیر. اما به یاد داشته باشید که اگر روی محصولات آرایشی و بهداشتی عنوان تمیز یا ارگانیک درج شده باشد، حتماً به این معنی نیست که از مواد شیمیایی مضر در امانید.
در سال ۲۰۱۰، افدیای برآوردی از لوازم آرایشی حاوی فتالات انجام داد تا روندهای کلی استفاده از آنها در لوازم آرایشی را پیگیری کند. با این حال، شرکتهای لوازم آرایشی از نظر قانونی موظف به ارائه فرمولاسیون خود به افدیای نیستند و مقررات آنها را ملزم به افشای اجزای جداگانه عطر یا طعمدهنده یا مواد تشکیلدهنده خاص آنها نمیکند.
چگونه از فتالاتها اجتناب کنیم
مصرفکنندگان میتوانند چندین گام برای کاهش قرار گرفتن در معرض فتالاتها بردارند. اولین گام خواندن دقیق برچسبهای محصول است، اگرچه فتالاتها اغلب پشت اصطلاحاتی مانند «عطر» یا «پرفیوم» پنهان میشوند. برخی از محصولات ممکن است به صراحت «بدون فتالات» برچسبگذاری شوند و برخی از شرکتها به صورت متعدانه از این مواد شیمیایی استفاده نمیکنند. چنین احتیاطهایی میتواند برای زنان باردار و کودکان خردسال که شاید در برابر اثرات بالقوه این ترکیبات آسیبپذیرتر باشند، مهم باشد.
طبق گزارش سال ۲۰۰۱ مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها، استفاده از فتالات در میان زنانی که در سنین باروری بودند، زیاد بود. با این حال افدیای معتقد است که براساس شواهد موجود، اقدام قانونی علیه فتالاتها در لوازم آرایشی توجیهپذیر نیست. این رویکرد با موضع کمیسیون اروپا که برخی از فتالاتها را به عنوان مختلکنندههای غدد درونریز طبقهبندی کرده است، در تضاد است. تحقیقات مداوم در رابطه با تأثیر آنها بر سلامتی ادامه دارد.
ما واقعاً در برابر فتالاتها آسیبپذیر هستیم، چون اثرات آن میتواند از مادر به نوزاد منتقل شود. علاوه بر این، نژاد نیز نقش دارد. مطالعات نشان داده است که جمعیت آفریقایی-آمریکایی اغلب از محصولات خاص مو و آرایش استفاده میکنند که بسیاری از آنها حاوی سطوح بالایی از فتالاتها هستند.
اگرچه افدیای برخی از فتالاتها مانند دی اتیل فتالات را در کاربردهای آرایشی فعلی بیخطر میداند، مصرفکنندگان باید انتخاب آگاهانه با بررسی دقیق مواد تشکیلدهنده محصول داشته باشند. اجتناب از فتالاتها میتواند کار مشکلی باشد و با وجود تحقیقات مستمری که برای ارزیابی ایمنی فتالاتها انجام میشود، آگاهی مصرفکننده مسئلهای حیاتی و ضروری به نظر میرسد.
