در دنیای بیثبات اقتصاد امروز، جایی که نوسانات بازار و بحرانهای پیشبینینشده میتوانند غولهای صنعتی را در هم بشکنند، صنعت مو و زیبایی همچنان مانند جزیرهای باثبات و مقاوم خودنمایی میکند. اما چه عاملی باعث میشود که حتی در اوج پاندمیهای جهانی، تورمهای لجامگسیخته و بیثباتیهای سیاسی، تقاضا برای خدمات و محصولات زیبایی نه تنها از بین نرود، بلکه با شکلی متفاوت و گاه قدرتمندتر بازگردد؟ مجله «استتیکا اکسپورت» برای پاسخ به این معما، به سراغ پنج تن از استراتژیستها و توزیعکنندگان ارشد این صنعت در سه قاره مختلف رفته است. این گزارش، تحلیلی است بر چرایی بقای صنعتی که بیش از آنکه با کیف پول مردم سر و کار داشته باشد، با روح و روان آنها گره خورده است.
تضاد جهانی در سرعت بازسازی
تحلیلهای اخیر نشان میدهد که ضربه همهگیری کرونا اگرچه جهانی بود، اما همه مناطق با سرعت یکسانی به ریل بازنگشتهاند. مشاهدات میدانی کارآفرینان حاکی از آن است که بازارهای خاورمیانه در حال حاضر با سرعتی خیرهکننده از رقبای آمریکایی و اروپایی خود پیشی گرفتهاند و به کانون جدید رشد در صنعت زیبایی تبدیل شدهاند.
خاورمیانه: جهش در سایه جمعیت جوان و تکنولوژی
«طارق سمیر» از چهرههای شاخص این صنعت در مصر، بر این باور است که انعطافپذیری، کلید اصلی بقاست. او معتقد است تداوم حضور سالنها در سختترین روزهای کرونا، به واسطه انطباق سریع با استانداردهای بهداشتی، اعتماد از دست رفته مشتریان را به سرمایهای پایدار تبدیل کرد.
در امارات متحده عربی، «هیثم عید» زاویه دیگری از این موفقیت را تحلیل میکند. او رشد تصاعدی منطقه را نتیجه پیوند عمیق میان صنعت هتلداری لوکس و خدمات زیبایی میداند. از نگاه او، جمعیت جوان و پرانرژی منطقه خلیج فارس در کنار پذیرش بیدرنگ مدلهای جدید کسبوکار مثل مشاوره مجازی و فروش آنلاین، راه را برای موفقیتهای بزرگتر هموار کرده است.
اما چرا مردم در اوج مشکلات مالی باز هم به سراغ محصولات زیبایی میروند؟ محصولات زیبایی آخرین بخشی هستند که از بحران آسیب میبینند و اولین بخشی هستند که بهبود مییابند. در دوران سختی، خرید محصولات زیبایی نوعی «پاداش روانی» یا راهی برای جبران کیفیت پایین زندگی در زمان بحران است؛ موضوعی که باعث شد سال ۲۰۲۱ به یکی از درخشانترین سالهای مالی این صنعت تبدیل شود.
روانشناسیِ «جبران»: زیبایی، اولین پناهگاه
اما چرا مردم در اوج مشکلات مالی باز هم به سراغ محصولات زیبایی میروند؟ «اوفر مور» مدیرعامل «گیدون کازمتیکس»، پاسخ جالبی برای این پرسش دارد. او معتقد است محصولات زیبایی آخرین بخشی هستند که از بحران آسیب میبینند و اولین بخشی هستند که بهبود مییابند. تحقیقات او نشان میدهد که در دوران سختی، خرید محصولات زیبایی نوعی «پاداش روانی» یا راهی برای جبران کیفیت پایین زندگی در زمان بحران است؛ موضوعی که باعث شد سال ۲۰۲۱ به یکی از درخشانترین سالهای مالی این صنعت تبدیل شود.
چالشهای ساختاری در آمریکای شمالی؛ کوچ به سمت استقلال
در آن سوی اقیانوس، «جف آلفورد» دیدگاهی انتقادیتر و واقعبینانه نسبت به بازار کانادا و ایالات متحده دارد. او توضیح میدهد که برخلاف خاورمیانه، قرنطینههای طولانیمدت در غرب ضربهای ساختاری به مدل «سالنهای بزرگ» وارد کرده است. این بحران باعث شد بسیاری از آرایشگران و متخصصان با ترک سالنهای متمرکز، به سمت فعالیتهای مستقل روی بیاورند. این تغییر رفتار، کار را برای توزیعکنندگان بزرگ که پیشتر با تعداد محدودی تصمیمگیرنده در سالنهای بزرگ طرف بودند، دشوار کرده است. آلفورد اشاره میکند که اگرچه نیاز به زیبایی حذف نشده، اما کل بودجه صرف شده توسط مردم حدود ۱۵درصد کاهش یافته است که نشاندهنده احتیاط بیشتر مصرفکنندگان در بازارهای غربی است.
لهستان و «اثر رژ لب» در سایه تورم
در نهایت، «والدمار کوتکی» از لهستان به تقابل میان «اخلاق کاری» و «بحران مالی» میپردازد. او وضعیت فعلی بازار لهستان را ترکیبی از فشار تورمی و پدیده اقتصادی موسوم به «اثر رژ لب» میداند. این تئوری میگوید در زمان بحرانهای اقتصادی بزرگ، مصرفکنندگان از خریدهای بزرگ صرفنظر میکنند، اما در عوض، هزینههای خود را صرف خریدهای کوچک لوکس مانند رژ لب یا خدمات آرایشگاهی میکنند تا احساس بهتری نسبت به خود داشته باشند. کوتکی معتقد است آنچه صنعت لهستان را در برابر تورم و هزینههای بالای انرژی بیمه کرده، روحیه سرسخت آرایشگران و اصرار آنها بر حفظ کیفیت در کنار سودآوری حداقلی است.
سخن پایانی
بررسی نظرات این پنج کارآفرین نشان میدهد که راز مقاومت صنعت زیبایی در یک کلمه خلاصه نمیشود، بلکه ترکیبی از انعطافپذیری عملیاتی، نیازهای روانشناختی مصرفکننده و انطباق با تکنولوژی است. در حالی که ساختارهای بازار در غرب در حال بازتعریف هستند و در شرق با شتاب به جلو میروند، یک حقیقت جهانی باقی میماند: صنعت زیبایی فراتر از یک تجارت ساده، بخشی از مکانیزم دفاعی جوامع برای حفظ نشاط و امید در دورانهای تاریک است. این صنعت نشان داده است که هرچقدر بحران عمیقتر باشد، اشتیاق انسان برای بازیابی تصویر خود در آینه قویتر خواهد بود.
