در پی حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای صنعتی کشور، بهویژه صنعت پتروشیمی، زنجیره تأمین و تولید در صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی با اختلالهای گسترده و جدی مواجه شده است. این وضعیت، که مستقیماً بر تأمین مواد اولیه اثر گذاشته، باعث ایجاد چالشهای قابل توجهی در فرآیند تولید، بستهبندی و عرضه محصولات شده و به گفته فعالان این حوزه، در صورت تداوم میتواند پیامدهای بیشتری برای بازار و مصرفکنندگان به همراه داشته باشد. در همین رابطه محمدعلی گرجی، عضو هیئت مدیره انجمن صنایع شوینده، بهداشتی و آرایشی ایران، به خانومی بیزینس میگوید: ما همانند بسیاری از صنایع کشور، وابستگی قابلتوجهی به مواد اولیه تأمینشده از پتروشیمیها داریم. با وقوع جنگ اخیر، این وابستگی به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل شده و اکنون با چالشهای جدی در تأمین موادی مانند پلیاتیلن روبهرو هستیم؛ موادی که نقش مستقیمی در بستهبندی محصولات ما دارند.
حمله به زیرساختهای صنعتی کشور، بهویژه بخش پتروشیمی، چه چالشهایی برای تولیدکنندگان صنایع شوینده و محصولات آرایشی-بهداشتی ایجاد کرده است؟
ما همانند بسیاری از صنایع کشور، وابستگی قابلتوجهی به مواد اولیه تأمینشده از پتروشیمیها داریم. با وقوع جنگ اخیر، این وابستگی به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل شده و اکنون با چالشهای جدی در تأمین موادی مانند پلیاتیلن روبهرو هستیم؛ موادی که نقش مستقیمی در بستهبندی محصولات ما دارند. علاوه بر این، در تأمین برخی ترکیبات مورد نیاز برای تولید شویندهها، از جمله مایع ظرفشویی، نیز با محدودیتها و دشواریهای فزایندهای مواجه شدهایم. در نتیجه، بازار تا حدی دچار التهاب شده و تأمین این اقلام سختتر از گذشته شده است.
آیا کمبود مواد اولیه میتواند منجر به افزایش قیمت نهایی محصولات برای مصرفکنندگان شود؟
بله کمبود مواد اولیه میتواند بهطور مستقیم بر قیمت نهایی محصولات شوینده و آرایشی-بهداشتی برای مصرفکننده تأثیر بگذارد. حتی در صورتی که امکان تأمین این مواد از خارج از کشور فراهم باشد، بهدلیل افزایش هزینهها، بهای تمامشده محصولات افزایش خواهد یافت. در نهایت، این موضوع ما را ناگزیر میکند که محصولات نهایی را با قیمت بالاتری به مصرفکننده عرضه کنیم.
در شرایط فعلی، آیا دولت یا نهادهای مرتبط برنامه یا بسته حمایتی مشخصی برای جبران کمبود مواد اولیه و حمایت از صنایع ارائه کردهاند؟
در حال حاضر خیر؛ هنوز اقدام مشخصی صورت نگرفته و ما در انتظاریم ببینیم چه برنامهای برای این موضوع در نظر گرفته خواهد شد.
در این مدت، فرآیند تخصیص ارز تا چه حد با اختلال مواجه بوده و مهمترین چالشهایی که در این زمینه تجربه کردهاید چه بوده است؟
سهمیههای ارزی از ابتدای سال بهطور کامل صفر شده است. دلیل آن هم این است که تخصیصهای ارزی انجامشده در اسفند ماه، به علت اینکه هنوز کالاها نیامده است از سهمیه شرکتها کسر شده است و عملاً میتوان گفت اکثر شرکتها سال جدید را با سهمیه منفی آغاز کردهاند. در نتیجه، در حال حاضر امکان ثبت سفارش جدید وجود ندارد. همچنین برای ثبت سفارشهایی که در سال گذشته انجام شده و همچنان در انتظار تخصیص ارز بودهاند، تاکنون هیچ تخصیص ارز جدیدی تأیید نشده است.
در شرایط فعلی، به نظر شما چه راهکارهایی میتواند برای برونرفت از این وضعیت مؤثر باشد؟
در شرایط فعلی، به نظر من راهکار اصلی این است که دولت تسهیلاتی برای واردات بدون انتقال ارز فراهم کند تا شرکتها بتوانند بدون نیاز به ثبت سفارش و تخصیص ارز، و با استفاده از منابع ارزی حاصل از صادرات یا سایر منابع خارجی، کالاهای مورد نیاز خود را بهسرعت وارد کنند. در غیر این صورت، قطعاً بازار با کمبود کالا مواجه خواهد شد.
قطعی اینترنت تا چه اندازه بر روند فعالیتها و زنجیره تأمین و توزیع در صنعت آرایشی و بهداشتی اثر گذاشته است؟
قطعی اینترنت از دو جنبه به فعالیتها آسیب زده است. از یک سو، در حوزههای تأمین و تحقیق و توسعه، به دلیل اختلال در دسترسی به اینترنت و ایمیل، عملاً ارتباط با تأمینکنندگان خارجی با مشکل جدی مواجه شده و در مواردی تقریباً غیرممکن شده است. از سوی دیگر، تیمهای تحقیق و توسعه (R&D) در شرکتها برای جستوجو و بررسی فرمولاسیون مواد اولیه به اینترنت وابستهاند که در حال حاضر این امکان با محدودیت جدی روبهرو شده و همین موضوع آنها را با چالش مواجه کرده است. از طرف دیگر، در صنعت آرایشی و بهداشتی بخش قابل توجهی از فعالیتهای تبلیغاتی از طریق شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام انجام میشد؛ جایی که مصرفکنندگان با محصولات بیشتر آشنا میشدند. با اختلال ایجادشده، این ابزار مهم بازاریابی نیز عملاً از دسترس شرکتها خارج شده است.
در صورت تداوم شرایط فعلی، چشمانداز تولید در نیمه دوم سال را چگونه پیشبینی میکنید؟
قطعا با این شرایط وضعیت نمیتواند به همین شکل ادامه پیدا کند، زیرا این روند منجر به اختلال در تولید خواهد شد. امیدواریم هرچه سریعتر راهکارهایی ارائه شود تا بتوانیم روند تأمین مواد اولیه را ادامه دهیم؛ در غیر این صورت، قطعاً با اختلال در تولید و کسری محصول مواجه خواهیم شد.
در شرایط فعلی، چه انتظاری از دولت و دستگاههای مربوطه دارید؟
انتظار ما از دولت این است که در این شرایط بحرانی و جنگی، همه مسئولان تمام تلاش خود را به کار بگیرند تا تولیدکنندگان بتوانند در اسرع وقت نیازهای خود را تأمین و وارد کنند. بدیهی است که بروکراسی و ساختارهایی که از قبل طراحی شدهاند، در شرایط جنگی کارآمد نیستند. در چنین شرایطی باید ساختارهای ویژهای ایجاد شود تا بتوانیم از این وضعیت عبور کنیم.
