صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی در هفتههای اخیر با موج تازهای از افزایش هزینه تولید مواجه شدهاند؛ موجی که از بازار مواد اولیه آغاز شده و حالا به اقلام بستهبندی، موجودی انبارها و حتی برنامهریزی تولید رسیده است. فعالان این صنعت میگویند مسئله فقط رشد قیمتها نیست، بلکه دشوارتر شدن دسترسی به مواد اولیه، تأمین پایدار را به یکی از اصلیترین دغدغههای تولیدکنندگان تبدیل کرده است.
در همین رابطه، مهدی صابری، نایبرئیس انجمن صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی، به خانومی بیزینس میگوید: «پس از بروز این بحران، قیمت پلیاتیلن که پیش از آن هر کیلو حدود ۴۰ هزار تومان بود، به حدود ۳۸۰ هزار تومان افزایش یافته است؛ آن هم در شرایطی که تأمین آن بهراحتی امکانپذیر نیست. همچنین مواد مهمی مانند تگزاپون، که پایه اصلی آنها الکل است، بهدلیل محدودیتهای وارداتی با جهش قیمتی قابلتوجهی مواجه شدهاند، بهطوریکه افزایش قیمت آنها به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد رسیده است.»
جنگ اخیر چه چالشهایی در زمینه تأمین مواد اولیه و اقلام بستهبندی برای تولیدکنندگان صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی ایجاد کرده است؟
صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی وابستگی بالایی به صنایع پتروشیمی دارند و با توجه به اینکه این بخش در پی جنگ بهطور جدی آسیب دیده، ما نیز بهتبع آن بیشترین تأثیر را متحمل شدهایم. در حوزه مواد اولیه، چند قلم کلیدی عمدتاً با منشأ پتروشیمی داریم. پس از بروز این بحران، قیمت پلیاتیلن که پیش از آن هر کیلو حدود ۴۰ هزار تومان بود، به حدود ۳۸۰ هزار تومان افزایش یافته است؛ آن هم در شرایطی که تأمین آن بهراحتی امکانپذیر نیست. همچنین مواد مهمی مانند تگزاپون، که پایه اصلی آنها الکل است، بهدلیل محدودیتهای وارداتی با جهش قیمتی قابلتوجهی مواجه شدهاند، بهطوریکه افزایش قیمت آنها به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد رسیده است. این چالش صرفاً به افزایش قیمت محدود نمیشود؛ چراکه در صورت وجود نقدینگی، مسئله اصلی دسترسی و تأمین این مواد است.
در حوزه اقلام بستهبندی نیز شرایط مشابهی حاکم است. برای نمونه، لیبلی که پیشتر بسته به اندازه با قیمت ۲ تا ۵ هزار تومان تهیه میشد، اکنون به حدود ۳۰ هزار تومان رسیده است. سایر اقلام مانند بطری، درب و تیوپ نیز با افزایش قیمتهای چشمگیر مواجه شدهاند. بهطور کلی، در این بخش نیز شاهد رشد قیمتها در محدوده ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد هستیم که چالشهای جدی برای تولیدکنندگان ایجاد کرده است.
در این مدت ارزی به این صنایع تخصیص نیافته است؛ فکر میکنید این موضوع تا چه حد موجب اختلال در تأمین مواد اولیه و روند تولید شده است؟
عدم تخصیص ارز فقط محدود به صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی نیست، بلکه در سطح کل صنعت و شرکتهای فعال در حوزههای مختلف مشاهده میشود. این موضوع ناشی از تغییر برخی قوانین و ابلاغ دستورالعملهای جدید است. به همین دلیل در سال جدید موفق به دریافت ارز زیادی نشدهایم. علت اصلی، تغییر در سازوکارها و نحوه محاسبات عنوان شده است. البته ما در حال مذاکره با وزارت صمت هستیم تا ضمن بررسی دقیق دلایل، بتوانیم به یک راهحل عملی و قابل اجرا دست پیدا کنیم.
چالش دیگری که صنایع از جمله صنایع شوینده و آرایشی_بهداشتی با آن دستوپنجه نرم میکنند اختلالات و محدودیتهای اینترنتی است. به نظر شما این موضوع چه تبعاتی برای مدیریت تولید، لجستیک و ارتباطات تجاری در صنایع ایجاد کرده است؟
قطعی اینترنت نیز مانند موضوع تخصیص ارز، برای همه صنایع چالشهایی ایجاد کرده است. صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی هم از این قاعده مستثنی نیستند. اما در رابطه با چالشهایی که قطعی اینترنت برای این صنایع ایجاد کرده است باید گفت که بخشی از محصولات این صنایع از طریق وبسایتها و شبکههای اجتماعی به مصرفکنندگان عرضه و معرفی میشود و قطعی اینترنت باعث کاهش نسبی فروش در این بخش شده است. علاوه بر این، بسیاری از ارتباطات و تعاملات داخلی و تجاری که پیشتر بهصورت آنلاین انجام میشد، با مشکل مواجه شده و همین موضوع روند مذاکره و هماهنگی را نیز دشوارتر کرده است.
آیا در این مدت بسته حمایتی مشخصی از سوی دولت برای جبران کمبود مواد اولیه یا حمایت از این صنایع ارائه شده است؟
واقعیت این است که در این زمینه مذاکرات و گفتوگوهای متعددی انجام دادهایم. اخیراً نیز در جلسهای با قائممقام وزیر حضور داشتیم که در آن، راهکارهایی مطرح و همانجا پیگیریهایی آغاز شد که واقعاً جای قدردانی دارد. امیدوارم در آینده بتوانیم بخشی از این مشکلات را برطرف کنیم. در برخی موارد نیز نیاز به تصمیمگیریهای سریع وجود دارد که ایشان در این مسیر همراهی و پیگیری لازم را انجام دادند. در نهایت باید دید در ادامه چه نتایجی حاصل خواهد شد.
به نظر شما چالشهایی که به آن اشاره شد؛ تا چه اندازه میتواند بر افزایش قیمت نهایی محصولات اثرگذار باشد؟
در شرایط فعلی پیش از موضوع افزایش قیمت، باید به مسئله موجودی کالا در بازار توجه کرد؛ چرا که این موضوع در شرایط فعلی چالش جدیتری ایجاد کرده است. حتی اگر بحث افزایش قیمت مطرح شود، باز هم مسئله اصلی این است که آیا اساساً مواد اولیه در دسترس هست یا خیر. این موضوع در اولویت قرار دارد. بدیهی است که هیچ تولیدکنندهای تمایل به افزایش قیمت ندارد، چرا که افزایش قیمت منجر به کاهش سرانه مصرف و در نتیجه افت تقاضا و کاهش تیراژ تولید میشود. در صنایع شوینده و آرایشی-بهداشتی، حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد هزینهها ثابت است و در صورت کاهش تیراژ، شرکتها بهطور طبیعی با زیان مواجه میشوند.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت مطلوب هیچکس نیست، اما از سوی دیگر ما وظیفه داریم کالا را در بازار تأمین کنیم. به همین دلیل افزایش قیمت، آخرین گزینه است. تلاش ما بر این است که قیمت مواد اولیه کنترل شود و سطح عرضه افزایش یابد تا تولیدکنندگان بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند. در عین حال، مذاکرات و جلسات مرتبط با نرخ مواد اولیه نیز در حال انجام است. با این حال، در نهایت ممکن است در مقطعی تصمیمات اجتنابناپذیری گرفته شود. اگر هدف این است که کالا در بازار موجود باشد و مردم به محصولات دسترسی داشته باشند، ممکن است در شرایط خاص، افزایش قیمت نیز بهعنوان یک گزینه مطرح شود؛ هرچند تا این لحظه چنین اتفاقی رخ نداده است.
به عنوان آخرین سوال بفرمایید که چه راهکارهایی را برای برونرفت از این وضعیت و بهبود شرایط پیشنهاد میکنید؟
قطعا در شرایط فعلی، مذاکره و تعامل مستمر با تولیدکنندگان اهمیت زیادی دارد. باید یک ارتباط مستقیم و مؤثر بین بدنه تولید و تصمیمگیران دولت وجود داشته باشد، چرا که تولیدکننده در جزئیات کار قرار دارد و بهخوبی با چالشها آشناست. همانطور که عرض کردم، افزایش قیمت برای ما آخرین راهکار است، چون نه برای مصرفکننده مطلوب است و نه برای تولیدکننده.
ما بهعنوان تولیدکننده همواره راهکارها و پیشنهادهایی داریم که میتوانیم با مسئولان و تصمیمگیران در میان بگذاریم تا در صورت تأیید، بهسرعت اجرایی شوند. یکی از چالشهای اصلی فعلی، سرعت تصمیمگیری است. بهعنوان مثال، زمانی که بهطور قطعی مشخص میشود برخی مواد اولیه به دلایل مختلف توسط شرکتهای پتروشیمی یا سایر تولیدکنندگان قابل تأمین نیست، در حالی که هنوز مقداری موجودی در بازار وجود دارد، ما پیشنهاد میدهیم که بهسرعت برای آن محدودیت صادراتی اعمال شود. اما فرآیند تصمیمگیری و اجرا گاهی چندین هفته طول میکشد و این موضوع ما را با مشکل مواجه میکند.
نکته مهم این است که حتی در مواردی، محدودیت صادرات به ضرر خود شرکتهای شوینده است، اما ما حاضر هستیم این زیان را بپذیریم تا تأمین بازار داخلی دچار اختلال نشود. در مجموع، روند تصمیمگیری در برخی موارد کند است و امیدواریم بتوانیم در این زمینه به یک سازوکار سریعتر و مؤثرتر با دولت برسیم.
