بهترین زمان مصرف قرص کلسیم و عوامل مؤثر در انتخاب آن

مکمل‌های کلسیم به ما کمک می‌کنند تا استخوان‌ها و دندان‌هایی سالم‌تر داشته باشیم و جلوی برخی از بیماری‌ها مثل سرطان را بگیریم؛ اما انتخاب زمان نادرست برای مصرف آن‌ها، این خواص را خنثی می‌کند. انتخاب بهترین زمان مصرف قرص کلسیم تأثیر زیادی در جذب حداکثری آن دارد و برای انتخاب این زمان، باید به فاکتورهایی مثل نوع مکمل، تداخل‌های غذایی، دوز مصرفی و… توجه داشت.

در این مطلب به کلیه عوامل مؤثر در انتخاب بهترین زمان مصرف مکمل‌های کلسیم و باید و نبایدها در مورد زمان مصرف قرص کلسیم می‌پردازیم.

اهمیت انتخاب بهترین زمان مصرف قرص کلسیم

انتخاب بهترین زمان مصرف قرص کلسیم برای به حداکثر رساندن میزان جذب کلسیم و به حداقل رساندن عوارض جانبی ضروری است. البته فاکتورهای مختلفی روی انتخاب زمان بهینه مکمل کلسیم تأثیر می‌گذارند و می‌توانند میزان جذب آن را کاهش یا افزایش دهند. مثلاً نوع مکمل کلسیم یکی از فاکتورهای مؤثر در این زمینه است و برخی از انواع آن را باید حتماً با معده پر مصرف کرد تا حداکثر جذب را داشته باشد.

ذکر این نکته هم ضروری است که عدم مصرف کلسیم در زمان مناسب، منجر به تداوم مشکلات ناشی از کمبود این ماده معدنی مثل پوسیدگی دندان، شکنندگی ناخن‌ها، پوکی استخوان و گرفتگی عضلات می‌شود. کلسیم یکی از ضروری‌ترین مواد معدنی برای سلامت بدن است و به همین دلیل باید در انتخاب زمان مناسب برای مصرف مکمل‌های آن دقت زیادی به خرج بدهید. در ادامه به این موضوع مهم اشاره می‌کنیم.

بهترین زمان مصرف قرص کلسیم در روز + فاکتورهای مؤثر در انتخاب

در حالت کلی، بهترین زمان مصرف قرص کلسیم همراه با وعده‌های غذایی است؛ چون برخی از مکمل‌های حاوی دوز بالای کلسیم، برای جذب بهتر به اسید معده نیاز دارند. بااین‌حال این یک قانون کلی است و فاکتورهای مختلفی بر میزان جذب کلسیم و در نتیجه مکمل‌های آن تأثیر می‌گذارند. مثلاً مصرف قرص ویتامین دی به همراه کلسیم، جذب این ماده معدنی در بدن را افزایش می‌دهد.

در ادامه به سایر فاکتورهای مؤثر بر انتخاب زمان مصرف کلسیم اشاره می‌کنیم:

• نوع مکمل کلسیم (سیترات، کربنات و…)
• دوز تجویزشده
• داروهای مصرفی دیگر (آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای فشار خون و…)
• سایر ویتامین‌ها و مواد معدنی مصرفی (ویتامین K و D، زینک و آهن)
• برخی از غذاها (قهوه، غذاهای با فیبر بالا و حاوی اگزالات)
• سن
• تغییرات هورمونی مثل یائسگی

یائسگی میزان استروژن را در بدن خانم‌ها کاهش می‌دهد. این هورمون با جلوگیری از تجزیه استخوان، تراکم آن را بالا نگه می‌دارد و ازآنجایی‌که کلسیم هم در حفظ تراکم استخوان نقش دارد، کاهش استروژن به معنای کاهش کلسیم در بدن است. به همین دلیل خانم‌ها در دوران یائسگی به مصرف دوزهای بالای قرص کلسیم نیاز دارند.

زمان مصرف انواع مکمل‌های کلسیم + جدول

انواع مکمل کلسیم حاوی دوزهای مختلفی از این ماده معدنی هستند که در آن‌ها کلسیم همراه با مواد معدنی و ویتامین‌های دیگر ترکیب شده است. پزشک بر اساس میزان نیاز بدنتان به کلسیم و شرایط سلامتی شما، ممکن است نوع خاصی از کلسیم را تجویز کند. جدول زیر به شما کمک می‌کند تا مکمل موردنظر را در زمان مناسب مصرف کنید و جذب آن را به بیشترین حالت ممکن برسانید.

نوع مکمل کلسیم	دوز کلسیم (درصد)	مصرف به همراه غذا	بهترین زمان مصرف
کلسیم کربنات	40	بله	صبح تا عصر
کلسیم سیترات (جوشان)	21	فرقی ندارد	در هر ساعت از شبانه‌روز
کلسیم گلوکونات	9	فرقی ندارد	در هر ساعت از شبانه‌روز
کلسیم لاکتات	13	فرقی ندارد	در هر ساعت از شبانه‌روز
کلسیم + ویتامین D	بسته به نوع ترکیب کلسیم	بله	همراه با شام
کلسیم + منیزیم	بسته به نوع ترکیب کلسیم	بله	نهار یا شام

بیشترین میزان جذب کلسیم در کلیه‌ها صورت می‌گیرد؛ اما اگر مشکلات کلیوی دارید، ممکن است نگران رسوب مکمل‌های کلسیم باشید. خواندن مقاله «بهترین قرص کلسیم بدون رسوب» به شما در انتخاب مکمل کلسیم مناسب کمک می‌کند.

چه زمانی از روز نباید قرص کلسیم مصرف کرد؟

مصرف کلسیم در اوقات زیر، میزان جذب آن را کاهش می‌دهد و ممکن است به کلیه‌ها، دستگاه گوارش و دیگر اندام‌ها آسیب بزند:

• شب‌ها: بعد از ساعت 9 شب، میزان سوخت‌وساز بدن کاهش پیدا می‌کند. این اتفاق میزان جذب کلسیم را کاهش و ریسک ایجاد سنگ کلیه توسط مقادیر اضافی آن را افزایش می‌دهد.
• با معده خالی: بیشتر مکمل‌های کلسیم برای جذب بهتر به اسید معده نیاز دارند. مصرف آن‌ها با معده خالی، منجر به ناراحتی معده و جذب ناقص کلسیم می‌شود.
• به همراه برخی از داروها: آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای فشارخون، داروهای تیروئید، لیتیوم، داروهای کاهش‌دهنده اسید معده و بیسفونات‌ها (داروهای درمان پوکی استخوان) جذب کلسیم در بدن را کاهش می‌دهند.
• به همراه برخی از غذاها: خوراکی‌های حاوی اگزالات بالا (مثل اسفناج)، فیبر زیاد، قهوه، لوبیا و سیب‌زمینی شیرین، جذب کلسیم را کاهش می‌دهند.

توجه به مکمل‌های مصرفی دیگر هم در انتخاب زمان بهینه برای مصرف کلسیم ضروری است. مثلاً نباید مکمل کلسیم را همراه با قرص آهن مصرف کنید؛ چون جذب آن را کاهش می‌دهد. بین  مصرف این دو مکمل باید حداقل 2 تا 4 ساعت فاصله باشد.

قرص کلسیم را چند بار در هفته مصرف کنیم؟

مقدار بهینه مصرف کلسیم در هفته، به دستور پزشک و نیازهای تغذیه‌ای بدن شما بستگی دارد. درصورتی‌که دچار کمبود شدید کلسیم باشید، احتمالاً باید هر روز مکمل کلسیم مصرف کنید و گاهی اوقات ممکن است پزشک به شما توصیه کند که بیشتر از یک نوبت در روز این مکمل را مصرف کنید.

اگر رژیم غذایی شما به اندازه کافی کلسیم دارد و دچار مشکل در جذب غذا نیستید، نیازی به مصرف روزانه کلسیم ندارید.

مهم‌ترین نکات برای افزایش جذب کلسیم

به جز در نظر گرفتن فاکتورهای مختلف برای بالا بردن میزان جذب کلسیم بهتر است حواستان به نکات زیر هم باشد:

• بهتر است 2 ساعت قبل و 4 ساعت بعد از مصرف مکمل کلسیم، هیچ دارو یا مکمل دیگری مصرف نکنید.
• مصرف کلسیم همراه با وعده‌های غذایی حاوی چربی‌های سالم، جذب آن را افزایش می‌دهد.
• در هر نوبت، بیشتر از 500 میلی گرم کلسیم مصرف نکنید. اگر پزشک برای شما دوز روزانه بالاتری تجویز کرده، آن را به چند نوبت تقسیم کنید.
• کلسیم را همراه با غذاهای حاوی نمک بالا مصرف نکنید؛ چون میزان دفع آن از طریق ادرار بالا می‌رود.
• کلسیم را همراه با شیر و آبمیوه مصرف نکنید.
• برای کاهش ریسک ناراحتی معده و تشکیل سنگ کلیه، کلسیم را با آب زیاد مصرف کنید.
• برخی از مواد معدنی مثل زینک و مس هم جذب کلسیم را کاهش می‌دهند.
• مصرف الکل و سیگار هم میزان جذب کلسیم را پایین می‌آورد.
• داروهای درمان اختلال دوقطبی نباید همراه با مکمل کلسیم مصرف شوند.

برخی از ویتامین های مورد نیاز بدن مثل ویتامین D جذب کلسیم در بدن را افزایش می‌دهد و خورشید هم منبع غنی ویتامین دی است. به همین دلیل، یک ساعت بعد از صبحانه و در زیر نور آفتاب، بهترین زمان و مکان برای مصرف مکمل کلسیم است.

انتخاب زمان مصرف کلسیم؛ حیاتی برای سلامت استخوان‌ها

در این مطلب از مجله خانومی، به نحوه انتخاب بهترین زمان مصرف قرص کلسیم و عوامل مؤثر بر آن پرداختیم. نوع مکمل کلسیم، سایر داروها و مکمل‌های مصرفی و همچنین برخی از خوراکی‌ها روی انتخاب زمان بهینه مصرف کلسیم و در نتیجه سلامت استخوان‌های شما تأثیر می‌گذارند. برای داشتن استخوان‌های سالم‌تر، زمان مصرف قرص کلسیم را با دقت و طبق نظر پزشک انتخاب کنید.

سؤالات متداول در مورد بهترین زمان مصرف قرص کلسیم