چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم و سرمان کلاه نرود؟!

در همه‌جای جهان طلا یکی از امن‌ترین دارایی‌ها برای حفظ ارزش سرمایه محسوب می‌شود و ارزشمندی آن در تمام طول تاریخ تغییری نکرده است. بااین‌حال اگر هنگام خرید طلا دقت نکنیم و حواسمان به هزینه‌های جانبی مثل اجرت، مالیات، حباب و… نباشد، ممکن است به‌جای حفظ ارزش سرمایه، آن را کمتر کنیم. در این مطلب، تلاش شده تا به سؤال رایج این روزها یعنی «چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم؟» پاسخ کاملی داده شود. 

برای رسیدن به این هدف، ضمن اشاره به مواردی که هنگام فروش طلا از ارزش آن کم می‌کنند، به ریسک‌ها و مزایای هرکدام از گزینه‌های خرید طلا پرداخته شده تا ببینیم که چطور طلا بخریم که ضرر نکنیم.

چه چیزهایی در خرید طلا باعث ضرر می‌شود؟

برای این‌که بفهمیم چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم، باید ابتدا عواملی که منجر به ضرر در خرید زیورآلات طلا می‌شوند را بشناسیم. 

خرید طلا همیشه مساوی با سود نیست؛ چون وقتی شما طلا می‌خرید، باید هزینه‌هایی مثل مالیات، سود فروشنده، اجرت و… را هم بپردازید؛ اما هنگام فروش، این هزینه‌ها از قیمت طلای شما کم می‌شود. در ادامه، به تمامی عواملی می‌پردازیم که ممکن است باعث شوند در خرید طلا ضرر کنید:

• اجرت ساخت: درصدی از قیمت طلای خام که بسته به میزان دقت به‌کاررفته در ساخت  قطعه طلا و پیچیدگی آن، بین 5 تا 30 درصد متغیر است.
• سود فروشنده یا کارمزد معامله: عرف آن در بازار 7 درصد قیمت طلای خام است.
• مالیات: عرف آن در حال حاضر 9 درصد حاصل‌جمع سود و اجرت فروشنده است.
• حباب قیمت: این مورد بیشتر به سکه مربوط می‌شود و به اختلاف قیمت طلا با ارزش واقعی آن می‌گویند. این اختلاف قیمت به‌دلیل اخبار، خریدهای هیجانی و … پیش می‌آید.
• اسپرد (Spread) بازار: به اختلاف قیمت خرید و فروش طلا گفته می‌شود. اگر به تابلوی صرافی‌ها نگاه کنید، متوجه می‌شوید که قیمت روزانه خرید و فروش تفاوت دارد و قیمت فروش معمولاً بیشتر است.
• ریسک تقلب یا عیار قلابی: فروش طلا با خلوص یا عیار پایین‌تر از ادعای فروشنده، یکی از روش‌های رایج کلاهبرداری در بازار طلا است. 
• هزینه نگهداری: در صورت داشتن طلای فیزیکی به مقدار زیاد، باید هزینه‌های مربوط به خرید گاوصندوق، دزدگیر، دوربین و … را هم پیش‌بینی کنید. 
• هیجان: اگر در اوج قیمت‌ها و هیجانی‌شدن بازار طلا بخرید، احتمال ضرر در فروش آن وجود دارد.

برای جلوگیری از ضرر، قبل از خرید طلا هدفتان را مشخص کنید

برای رسیدن به پاسخ سؤال «چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم؟» ابتدا هدفتان از خرید طلا را مشخص کنید. مشخص‌کردن هدف خرید، به شما در انتخاب گزینه مناسب کمک می‌کند و باعث می‌شود ضرر را به حداقل برسانید.

اهداف رایج از خرید طلا و گزینه‌های مناسب برای هرکدام عبارت‌اند از: 

• سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و فروش مجدد: طلای بدون اجرت و آب‌شده و هر نوع طلایی که اجرت ساخت نداشته باشد.
• سرمایه‌گذاری بلندمدت: طلای دست‌دوم (اجرت پایین)، شمش و سکه در طول زمان ارزش خود را حفظ می‌کنند و با افزایش قیمت اونس جهانی طلا و دلار، با فروش آن‌ها به سود مناسبی می‌رسید.
• استفاده روزمره و به‌عنوان زیورآلات: طلای نو گزینه مناسبی برای این هدف است؛ اما اگر نگاه سرمایه‌گذاری هم دارید، دنبال زیورآلات ساده با اجرت پایین باشید. 

در خرید اکسسوری نقره هم باید ریسک ضرر و کم شدن اجرت هنگام فروش را بپذیرید؛ ضمن این‌که ارزش نقره ذاتاً پایین‌تر است.

چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم؟ (مقایسه گزینه‌های خرید)

این‌که بخواهید گردنبند طلا بخرید یا سراغ شمش و سکه بروید، تغییر زیادی در میزان سود و ضرر شما ایجاد می‌کند. در ادامه به میزان ضرر و ریسک خرید هرکدام از مصنوعات رایج طلا می‌پردازیم:

طلای زینتی نو

بیشتر آن‌هایی که سؤال «چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم؟» را می‌پرسند، منظورشان خرید طلای زینتی نو است. طلای زینتی نو گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت نیست و در بلندمدت هم به اندازه سایر گزینه‌ها به شما سود نمی‌دهد؛ چون هنگام فروش هزینه‌های مربوط به اجرت، سود و مالیات را از شما کم می‌کنند و تنها قیمت طلای خام را به شما می‌پردازند. بهترین راه برای جلوگیری از ضرر در خرید این نوع طلا، انتخاب گزینه‌های ساده و کم‌اجرت است. 

در خرید طلای نو باید بیشتر مراقب کلاهبرداری باشید، مخصوصاً اگر بخواهید طلای سفید بخرید. 

طلای دست‌دوم

در خرید طلای دست‌دوم، هزینه مربوط به اجرت طلا حذف می‌شود؛ اما شما باید همچنان سود فروشنده و مالیات را بپردازید. مثلاً قیمت یک انگشتر طلا زنانه دست‌دوم با وزن بالا، اختلاف قیمت قابل‌توجهی با نسخه نوی آن دارد؛ چون هزینه اجرت ندارد. 

بااین‌حال خرید طلای دست‌دوم به دقت بیشتری برای تائید اصالت طلا نیاز دارد و حتماً باید آن را از فروشنده معتبر و معتمد تهیه کنید. توجه به جزئیات فاکتور (عیار و وزن) هم الزامی است. 

سکه

بین گزینه‌های موجود، سرعت و قدرت نقدشوندگی سکه از مابقی بیشتر است؛ البته به‌شرطی‌که نوع بانکی و معتبر آن را از فروشندگان معتبر بخرید. سکه عیار ثابت قیمت مشخصی در همه‌جا دارد و به‌دلیل وابستگی به قیمت اونس جهانی طلا و دلار، می‌تواند سود خوبی را نصیب شما کند؛ اما ریسک مربوط به حباب قیمتی در آن بیشتر است و مناسب سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت نیست.

شمش

در خرید شمش طلا هم هزینه‌هایی مثل اجرت ضرب، کارمزد بسته‌بندی و حق‌العمل (2 تا 7 درصدی) وجود دارد؛ اما ضرر ناشی از آن‌ها به‌اندازه طلای نو و دست‌دوم نیست. همچنین شمش معمولاً از طلای 24 عیار ساخته می‌شود که بالاترین درصد خلوص طلا را دارد. 

برای جلوگیری از ضرر در خرید شمش، آن را با نگاه سرمایه‌گذاری بلندمدت بخرید و تا جای ممکن سراغ گزینه‌های با وزن پایین نروید؛ چون اجرت ساخت آن‌ها بالاتر است. علاوه‌بر این، حتماً شمش را پلمپ‌شده و از فروشنده معتبر بخرید و حواستان باشد که مشخصات قابل‌استعلام از مراجع معتبر داشته باشد.

طلای آب‌شده

در شبکه‌های اجتماعی و گوگل، معمولاً جستجوی سؤال «چطور طلا بخریم که ضرر نکنیم؟» به خرید طلای آب‌شده ختم می‌شود؛ چون برخی معتقدند که این نوع طلا به‌دلیل نداشتن اجرت و مالیات، ضرر کمتری موقع فروش دارد. البته برای خرید طلای آب‌شده باید سود فروشنده یا کارمزدهای پلتفرم‌های آنلاین را هم بپردازید که هنگام خرید کم می‌شوند.

بااین‌وجود خرید طلای آب‌شده ریسک بالایی دارد؛ چون احتمال تقلب در عیار و وزن آن بیشتر است. به همین دلیل فقط آن را از پلتفرم‌ها یا فروشندگان معتبر بخرید و از فروشنده بخواهید که در فاکتور رسمی وزن، عیار و شناسه طلا را درج کند.

نکاتی که باید در گرفتن فاکتور طلا به آن‌ها دقت کنید

هنگام خرید دستبند طلا یا هر نوع دیگر از زیورآلات و مصنوعات طلا، حتماً از فروشنده فاکتور رسمی بگیرید و دقت کنید که مشخصات زیر را داشته باشد:

• وزن دقیق طلا تا 2 رقم اعشار
• عیار دقیق طلا 
• اجرت ساخت
• قیمت روز طلا
• ریز هزینه‌ها (اجرت، سود و مالیات) به‌صورت جداگانه
• نام واحد صنفی
• شماره جواز کسب یا مجوز فعالیت
• آدرس و شماره تماس
• کد اقتصادی یا شماره مالیاتی
• مهر و امضای فروشنده

در خرید سکه هم باید نوع (تمام، نیم، ربع یا گرمی)، سال ضرب و قیمت واحد هر سکه در فاکتور درج شود. درصورتی‌که ریز هزینه‌ها در فاکتور وجود نداشت یا شفاف نبود، از خرید طلا خودداری کنید.

فرمول ساده برای تخمین ضرر؛ قبل از خرید

اگر برای سؤال «چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم؟» دنبال جواب دقیق‌تری هستید، باید هزینه‌های جانبی در خرید طلا را به‌صورت مجزا محاسبه کنید و آن را به حداقل برسانید. در این بخش، به شما فرمول طلایی محاسبه ضرر قبل از خرید طلا را یاد می‌دهیم.

ابتدا باید هزینه‌های جانبی خرید طلا را محاسبه کنید:

• اجرت ساخت: درصدی از قیمت روز طلای خام؛ بسته به نوع طلا  
• سود یا کارمزد فروشنده: درصدی از قیمت روز طلای خام
• مالیات: 9 درصد حاصل‌جمع سود و اجرت
• اسپرد: اختلاف بین قیمت روز خرید و فروش طلای خام

جمع این هزینه‌ها را باید از قیمت طلای خام (وزن ضرب در قیمت روز هر گرم طلای خام) کم کنید تا ببینید که اگر بخواهید همان لحظه طلای خریداری‌شده را بفروشید، چقدر دستتان را می‌گیرد. همچنین باید بدانید که اجرت ساخت شمش کمتر از طلای نو و دست‌دوم است و طلای آب‌شده هم اجرت و مالیات ندارد. 

اشتباهات رایجی که منجر به ضرر در خرید طلا می‌شود

برای این‌که بدانید «چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم؟»، از اشتباهات زیر در خرید طلا خودداری کنید:

• توجه‌نکردن به جزئیات فاکتور طلا
• نگرفتن فاکتور رسمی از فروشنده
• خرید عجولانه
• خرید در بازار هیجانی و اوج تقاضا
• اعتماد به قیمت‌های خیلی پایین‌تر از بازار
• بی‌توجهی به ریسک امنیتی نگهداری طلای فیزیکی و هزینه‌های آن

همچنین خرید اویز طلا یا هر نوع زیورآلات دیگر با جزئیات و اجرت زیاد، باعث می‌شود هنگام فروش بیشتر ضرر کنید.

چک‌لیست خرید کم‌ضرر طلا

برای به حداقل رساندن طلا، همه موارد چک‌لیست زیر را پیش از خرید بررسی کنید:

• هدف خرید (سرمایه‌گذاری/مصرف) را مشخص کرده‌ام.
• نوع طلا را بر اساس هدف خرید انتخاب کرده‌ام و هزینه‌های جانبی (اجرت، مالیات و …) آن را می‌دانم.
• از چند مرجع مختلف قیمت روز طلا را استعلام گرفته‌ام.
• از معتبربودن فروشنده یا پلتفرم فروش طلا اطمینان کامل دارم.
• ریسک‌های نگهداری طلا و هزینه‌های آن را در نظر گرفته‌ام.
• مدت‌زمان سرمایه‌گذاری (کوتاه‌مدت/بلندمدت) را مشخص کرده‌ام.

خرید طلا بدون ضرر؛ نیازمند دقت و صبر

در این مطلب تلاش شد تا به سؤال «چگونه طلا بخریم که ضرر نکنیم؟» جواب کاملی بدهیم. برای به حداقل رساندن ضرر در خرید طلا، باید هزینه‌های غیرقابل‌بازگشت در خرید طلا (مالیات، کارمزد و اجرت) و ریسک اصالت طلا را به حداقل برسانید و نوع طلا را مطابق هدف خریدتان انتخاب کنید. درصورتی‌که فروشنده به شما فاکتور رسمی و کامل نداد یا ریسک‌های نوع طلا با هدفتان نخواند، از خرید طلا صرف‌نظر کنید.

سؤالات متداول در مورد خرید بدون ضرر طلا