لکه سفید روی ناخن کمبود چه ویتامینی است؟

سال‌هاست این باور میان مردم رواج دارد که لکه سفید روی ناخن نشانه کمبود کلسیم است. با این حال، پژوهش‌ها نشان می‌دهند این تصور در بیشتر موارد نادرست است! بروز این لکه‌ها می‌تواند دلایل گوناگونی داشته باشد؛ از آسیب‌های جزئی به ناخن گرفته تا کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی. در این مطلب از مجله خانومی بررسی می‌کنیم که لکه‌های سفید روی ناخن به چه دلایلی به‌وجود می‌آیند، با کمبود کدام مواد مغذی ارتباط دارند و راهکار از بین بردن آن‌ها چیست.

شایع ترین علت لکه سفید روی ناخن

در بسیاری از موارد، شایع‌ترین دلیل ایجاد لکه‌های سفید روی ناخن، ضربه‌های بسیار کوچک و فیزیکی به ناخن است. ضربه‌هایی که ممکن است حتی شما آن‌ها را به خاطر هم نیاورید. چنین آسیب‌هایی معمولا به ماتریکس ناخن (بخشی که ناخن جدید در آن رشد می‌کند) وارد می‌شوند و به شکل کیسه‌های کوچک هوا در سطح ناخن به چشم می‌آیند. سپس بدون آنکه متوجه شوید و با گذشت زمان وقتی ناخن رشد می‌کند، این لکه‌ها به‌صورت نقاط سفیدی خود را نشان می‌دهند.

مطالعات معتبر پزشکی در کلینیک Cleveland نیز تایید می‌کنند که این گونه آسیب‌های جزئی، مانند برخورد انگشت یا ناخن با اجسام سخت، جویدن ناخن یا مانیکور نامناسب، رایج‌ترین علت لکه‌های سفید (لوکونیشیا) هستند. به‌دلیل رشد کند ناخن‌ها، ممکن است چند هفته طول بکشد تا این لکه‌ها دیده شوند، در حالی که آسیب اولیه را از یاد برده‌اید.

کمبود چه مواد مغذی ای باعث ایجاد لکه سفید روی ناخن می شود؟

علاوه بر ضربه دیدن ناخن‌ها، کمبود برخی مواد مغذی هم می‌تواند در مواردی باعث ایجاد لکه‌های سفید روی ناخن شود. «روی» مهم‌ترین ماده معدنی در این زمینه است و کمبود آن بیشترین ارتباط را با این مشکل دارد. همچنین کمبود ویتامین B12 و B7 نیز ممکن است در سلامت و استحکام ناخن‌ها نقش داشته باشند. کلسیم و قرص ویتامین دی نیز نقش مهمی در استحکام ناخن‌ها و رشد طبیعی آن‌ها دارند، گرچه کمبودشان مستقیما لکه سفید ایجاد نمی‌کند. در ادامه به نقش ویتامین‌ها اشاره می‌کنیم:

نقش روی در سلامت ناخن ها

در مواردی که دلیل ایجاد لکه‌های سفید روی ناخن‌ها تغذیه‌ای باشد، شواهد علمی نشان می‌دهد که کمبود روی (Zinc)  محتمل‌ترین عامل است. روی، یک ماده معدنی ضروری برای رشد سلولی و بازسازی بافت‌هاست و کمبود آن می‌تواند بر سلامت ناخن‌ها، موها و پوست تأثیر منفی بگذارد. کمبود روی می‌تواند منجر به تغییرات ناخن از جمله ظاهر شدن لکه‌های سفید یا شکنندگی ناخن‌ها شود. بنابراین اگرچه در بیشتر موارد علت لکه‌ها ضربه‌های فیزیکی هستند، کمبود روی نیز یکی از دلایل مهم تغذیه‌ای محسوب می‌شود و مصرف زینک پلاس می‌تواند نقش کمکی ایفا کند.

نقش ویتامین های گروه B در سلامت ناخن ها

علاوه بر روی، برخی از ویتامین‌های گروه B به‌ویژه ویتامین B12 و ویتامین B7 (بیوتین) نیز نقش کلیدی در سلامت ناخن‌ها دارند. ویتامین B12 در تولید سلول‌های خونی و اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها مؤثر است و کمبود آن ممکن است باعث شکنندگی و تغییر رنگ ناخن‌ها شود. همچنین ویتامین B7 یا بیوتین که به ویتامین «پوست و مو» معروف است، برای رشد و استحکام ناخن‌ها ضروری است و مطالعات نشان داده‌اند مصرف مکمل بیوتین در افرادی که ناخن‌های ضعیف یا شکننده دارند، می‌تواند به بهبود وضعیت ناخن کمک کند. در این‌باره، علت شکستن ناخن؛ بررسی دلایل و روش‌های درمان آن را برای مطالعه پیشنهاد می‌کنیم.

نقش پروتئین و اسیدهای آمینه ضروری

مطالعات مجله تحقیقات جاری در تغذیه و علوم غذایی نشان داده‌اند که علاوه بر روی و ویتامین‌های گروه B، کمبود پروتئین و اسیدهای آمینه ضروری نیز می‌تواند به بروز لکه‌های سفید روی ناخن‌ها منجر شود. ناخن‌ها عمدتا از پروتئینی به نام کراتین ساخته شده‌اند که برای تولید آن به اسیدهای آمینه ضروری نیاز است. کمبود این اسیدهای آمینه می‌تواند باعث ضعیف شدن ساختار ناخن‌ها، کند شدن رشد آن‌ها و بروز مشکلاتی مانند لکه‌های سفید شود. برای مثال، لیزین به جذب قرص کلسیم کمک می‌کند و کمبود آن می‌تواند باعث نرمی و شکنندگی ناخن‌ها شود. تأمین این اسیدهای آمینه از منابع غذایی مانند تخم‌مرغ، گوشت، لبنیات، حبوبات و مغزها می‌تواند به سلامت ناخن‌ها کمک کند.

سایر دلایلی که لکه سفید روی ناخن را ایجاد می کند

علاوه بر کمبودهای تغذیه‌ای، لکه‌های سفید روی ناخن می‌توانند به دلایل دیگری نیز ایجاد شوند. همان‌طور که گفتیم، ضربه‌های فیزیکی به ناخن، واکنش‌های آلرژیک به لاک یا مواد شیمیایی، عفونت‌های قارچی خفیف و حتی برخی بیماری‌های پوستی یا زمینه‌ای از دلایل رایج این مشکل هستند:

عفونت قارچی

عفونت‌های قارچی ناخن، به ویژه نوعی که در سطح ناخن یا زیر آن رشد می‌کنند، می‌توانند موجب تغییر رنگ و ایجاد لکه‌های سفید یا زرد روی ناخن شوند. این عفونت‌ها معمولا توسط قارچ‌های درماتوفیت ایجاد می‌شوند و در محیط‌های گرم و مرطوب بهتر رشد می‌کنند. در این شرایط، لکه‌های سفید اغلب همراه با ضخیم شدن ناخن، شکنندگی یا تغییر شکل ناخن مشاهده می‌شوند. درمان معمولا شامل استفاده از داروهای ضدقارچ موضعی یا خوراکی است و تشخیص به موقع آن اهمیت بالایی دارد، زیرا عفونت قارچی می‌تواند به تدریج کل ناخن را درگیر کند. پیشنهاد می‌کنیم مطلب ۹ روش جادویی برای مراقبت و تقویت ناخن را هم مطالعه کنید.

واکنش آلرژیک به لاک و محصولات آرایشی ناخن

استفاده از لاک‌های ناخن، ژل‌ها، چسب‌های مصنوعی و سایر محصولات آرایشی ناخن نیز گاهی می‌تواند موجب ایجاد واکنش‌های آلرژیک یا تحریک پوستی شود. این واکنش‌ها ممکن است به شکل لکه‌های سفید، التهاب، تورم یا قرمزی در بستر ناخن ظاهر شوند. ترکیباتی مانند فرمالدهید، تولوئن و دی‌بوتیل فتالات در برخی لاک‌ها، از عوامل رایج تحریک ناخن‌ها هستند. در صورت مشاهده این علائم، توصیه می‌شود استفاده از محصول مشکوک را متوقف کنید و در صورت ادامه مشکل، با پزشک متخصص پوست مشاوره انجام دهید. همچنین می‌توانید مراحل ریمو ناخن در خانه و مراقبت های بعد از آن را در این مطلب مطالعه کنید.

لکه سفید روی ناخن و ارتباط آن با بیماری های زمینه ای

در موارد نادر، لکه‌های سفید روی ناخن می‌توانند نشانه‌ای از بیماری‌های زمینه‌ای مانند مشکلات کبدی، کلیوی یا اختلالات خونی باشند. اگر این لکه‌ها را به کرات روی ناخن خود می‌بینید یا نقاط کوچک سفید به تدریج گسترده می‌شوند، توصیه می‌کنیم برای شناسایی علت دقیق آن به پزشک مراجعه کنید.

راهکارهای از بین بردن لکه سفید ناخن

بهترین و مؤثرترین روش برای کاهش و پیشگیری از لکه‌های سفید روی ناخن، مراقبت صحیح و محافظت از ناخن‌ها در برابر ضربه‌های فیزیکی است. از آنجایی که شایع‌ترین علت این لکه‌ها ضربه‌های کوچک و جزئی به ناخن است، پرهیز از عادت‌هایی مانند ناخن جویدن، استفاده نادرست از ابزارهای آرایشی و برخورد ناخن با اجسام سخت اهمیت بالایی دارد. علاوه بر این، استفاده از دستکش هنگام شست‌وشوی ظروف یا تماس با مواد شیمیایی، کوتاه و مرتب نگه داشتن ناخن‌ها و اجتناب از مانیکور یا ژل‌های ناخن بیش از حد می‌تواند به پیشگیری از آسیب‌های جزئی کمک کند. در مواردی که لکه‌ها ناشی از کمبود تغذیه‌ای باشند، تأمین مواد معدنی و ویتامین‌های ضروری مانند روی و بیوتین از طریق رژیم غذایی یا مکمل‌ها و قرص مولتی ویتامین نیز می‌تواند به بهبود سلامت ناخن کمک کند. این اقدامات ترکیبی باعث می‌شود ناخن‌ها محکم‌تر شده و لکه‌های سفید کمتر ظاهر شوند.

منابع غذایی سرشار از روی

روی یکی از مواد معدنی ضروری برای سلامت ناخن، پوست و سیستم ایمنی بدن است و کمبود آن می‌تواند باعث بروز لکه‌های سفید روی ناخن شود. برای تأمین روی در رژیم غذایی می‌توان از منابع زیر استفاده کرد:

• گوشت قرمز و مرغ: گوشت گاو، گوسفند و مرغ از غنی‌ترین منابع روی هستند.
• غذاهای دریایی: به ویژه صدف و میگو، مقادیر بالایی از روی دارند.
• مغزها و دانه‌ها: بادام، پسته، تخمه کدو و کنجد منابع گیاهی خوب روی به شمار می‌روند.
• حبوبات: نخود، لوبیا و عدس می‌توانند بخشی از نیاز روزانه به روی را تأمین کنند.
• غلات کامل: جو دوسر، برنج قهوه‌ای و گندم کامل حاوی روی و دیگر مواد مغذی هستند.
• لبنیات: شیر، ماست و پنیر نیز مقداری روی دارند که جذب آن‌ها برای بدن مفید است.

مصرف ترکیبی از این منابع غذایی می‌تواند سطح روی بدن را در حد نرمال نگه داشته و به حفظ سلامت ناخن‌های شما کمک کند.

زمان‌بندی و روند بهبود لکه‌های سفید ناخن

لکه‌های سفید روی ناخن معمولا با گذشت زمان و رشد ناخن جدید به‌تدریج محو می‌شوند. از آنجایی که ناخن‌ها به طور متوسط حدود ۳ میلی‌متر در ماه رشد می‌کنند، بسته به شدت و محل ایجاد آن‌ها ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد تا لکه‌ها کاملا از بین بروند. در صورتی که علت لکه‌ها ضربه‌های کوچک باشد، این روند درمانی طبیعی و خودبه‌خود اتفاق می‌افتد. با این حال، اگر لکه‌های سفید به صورت پراکنده یا مکرر ظاهر شوند و با تغییر ضخامت، شکنندگی یا دیگر بیماری‌های ناخن همراه باشند، ممکن است نشانه یک مشکل زمینه‌ای باشند و در این شرایط مشاوره با پزشک برای تشخیص دقیق و دریافت راهنمایی درمانی ضروری است.

تأثیر سبک زندگی بر سلامت ناخن ها

سلامت ناخن‌ها تحت تأثیر سبک زندگی، عادات روزمره و فعالیت‌های شغلی قرار دارد. افرادی که با مواد شیمیایی، آب یا مواد شوینده به طور مداوم در تماس هستند، یا شغل‌هایی دارند که فشار زیادی به ناخن‌ها وارد می‌کند، بیشتر در معرض شکنندگی، تغییر رنگ و ظهور لکه‌های سفید قرار می‌گیرند. علاوه بر این، رژیم غذایی نامتعادل، کمبود آب، استرس مزمن و کمبود خواب نیز می‌تواند روند رشد ناخن را کند کرده و کیفیت آن را کاهش دهد. رعایت نکات ساده‌ای مانند استفاده از دستکش در کارهای خانگی و صنعتی، محافظت از ناخن در برابر ضربه، تغذیه مناسب، مصرف مکمل‌هایی چون ویتامین b و مراقبت منظم از ناخن‌ها، می‌تواند به حفظ سلامت، استحکام و ظاهر طبیعی ناخن‌ها کمک کند و از بروز مشکلات شایع نیز جلوگیری کند.

هرآنچه باید درباره لکه های سفید ناخن بدانید

لکه‌های سفید روی ناخن معمولا ناشی از ضربه‌های کوچک به ناخن هستند که کیسه‌های کوچک هوا در بستر ناخن ایجاد می‌کنند. اما در برخی موارد می‌توانند به کمبود مواد مغذی مانند روی، ویتامین B12 و بیوتین و اسیدهای آمینه ضروری، واکنش‌های آلرژیک به محصولات ناخن یا عفونت‌های قارچی مرتبط باشند. در موارد نادر نیز، این لکه‌ها ممکن است نشانه بیماری‌های زمینه‌ای باشند. برای پیشگیری از بروز این مشکل، ناخن‌ها را کوتاه و مرتب نگه دارید، از دستکش استفاده کنید و مواد مغذی مورد نیاز بدن را تأمین کنید. در نهایت، اگر لکه‌های سفید تعداد زیادی دارند، گسترده یا تکرارشونده هستند و همراه با تغییرات دیگر ناخن یا علائم جسمی هستند، ضروری است که به پزشک یا متخصص پوست مراجعه شود تا علت دقیق آن بررسی و درمان مناسب انجام شود.